Στο κέντρο των Χανίων, σε έναν ήσυχο δρόμο με χαμηλά σπίτια, ένα πέτρινο σπίτι του 1920 έγινε ξανά οικογενειακή κατοικία. Η αρχιτέκτονας και interior designer Georgina Andrei αποκατέστησε το παλιό ισόγειο και πρόσθεσε από πάνω του έναν νέο όροφο με μεταλλικό σκελετό, ξύλινη στέγη και πατάρι. Το ενδιαφέρον είναι η ισορροπία: η πέτρα και ο ελαφρύς νέος όγκος στέκονται μαζί, χωρίς το ένα να σκεπάζει το άλλο.
Το έργο του Studio Georgina Andrei λέγεται απλά «Stone-house extension in Chania city center» και είναι μια ανακαίνιση σε δύο μέρη: η ανακατασκευή του παλιού σπιτιού και μια νέα προσθήκη ορόφου. Τις φωτογραφίες υπογράφει ο Νίκος Κουκλάκης, ενώ τις φωτογραφίες πριν τις εργασίες μας τις έστειλε το ίδιο το γραφείο.
Ένα προσφυγικό σπίτι που δεν κρύβεται πια
Το σπίτι ήταν ένα από τα πολλά που χτίστηκαν τότε για τους πρόσφυγες, και σύμφωνα με την αρχιτέκτονα είναι χαρακτηριστικό δείγμα του είδους του. Μικρό, ισόγειο, με χοντρούς πέτρινους τοίχους και κεραμοσκεπή, ήταν το είδος του σπιτιού που συναντάς σε πολλές γειτονιές της Κρήτης και που συχνά γκρεμίζεται για να γίνει χώρος για κάτι μεγαλύτερο.
Στις φωτογραφίες πριν, η πέτρα δεν φαινόταν καθόλου. Οι τοίχοι ήταν σοβατισμένοι και ασβεστωμένοι, τα παράθυρα είχαν ξύλινα παντζούρια και μια φούξια βουκαμβίλια γέμιζε την αυλή. Ήταν ένα συμπαθητικό αλλά αθόρυβο σπίτι, που είχε πάψει να ξεχωρίζει από τον δρόμο.
Σήμερα, όπως γράφει η ίδια, το σπίτι δεν κρύβεται πια, αλλά στέκεται ήσυχα και με αυτοπεποίθηση. Ο σοβάς έφυγε, η πέτρα ξαναβγήκε στο φως και τα ανοίγματα απέκτησαν καθαρά πλαίσια. Η περιγραφή του γραφείου κλείνει με μια ερώτηση που δεν αφορά μόνο την αρχιτεκτονική: «Μήπως είμαστε όλοι πρόσφυγες;»
Παλιό και καινούργιο, χωρίς ιεραρχία
Ο στόχος ήταν ένα ενιαίο αποτέλεσμα που να βγαίνει από την αντιπαράθεση του παλιού με το καινούργιο, χωρίς κανένα από τα δύο να χάσει τον χαρακτήρα του. Γι’ αυτό η προσθήκη δεν μιμείται την πέτρα. Είναι ένας καθαρός όγκος σε ζεστό μπεζ, που πατά πάνω στο παλιό κέλυφος και προεξέχει ελαφρά, με λίγα και καλά τοποθετημένα παράθυρα.
La RedouteΚεραμική απλίκα Μ10xΠ32xΥ22cm
sticky.grΚΑΘΡΕΠΤΗΣ ΤΟΙΧΟΥ IRREGU HM4487.12 ΜΕ ΠΛΑΙΣΙΟ MDF ΣΕ ΛΕΥΚΟ ΧΡΩΜΑ 60x80Υεκ.
sticky.grΚΑΣΠΩ ΤΣΙΜΕΝΤΕΝΙΑ ΜΠΕΖ-ΛΕΥΚΟ ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΓΡΑΜΜΩΤΟ Φ14.5x13cm
MARIL HOMEΚουβερλί Σετ Υπέρδιπλο Microsatin Jazz Γαρύφαλλο 230x250
decoshop.grΦΩΤΙΣΤΙΚΟ ΟΡΟΦΗΣ ΜΕ ΟΨΗ ΠΕΤΡΑΣ STONER (M) HM4418.03 ΓΚΡΙ/ΚΑΦΕ–55x45x40Υεκ.
sticky.grΚΑΘΡΕΠΤΗΣ ΤΟΙΧΟΥ CRITHER HM4486.12 ΜΕ ΠΛΑΙΣΙΟ MDF ΣΕ ΛΕΥΚΟ ΧΡΩΜΑ 49x140Υεκ.
sticky.grΚΑΣΠΩ ΛΕΥΚΟ ΤΣΙΜΕΝΤENIO ΠΟΛΥΓΩΝΟ ME ΞΥΛΙΝΑ ΠΟΔΙΑ Φ19.5x18.5/28.5cm
SpitishopΚουβερλί Υπέρδιπλο (220x240) Greenwich Polo Club Stonewash 2034 Blue
La RedouteΦωτιστικό τοίχου από κεραμικό Μ9cm
sticky.grLITHOS ΚΑΘΡΕΠΤΗΣ ΛΕΥΚΟ BEIGE 65.8x1.5x95.8
sticky.grΚΑΣΠΩ ΤΣΙΜΕΝΤΕΝΙΟ ΜΠΕΖ-ΛΕΥΚΟ ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΜΕ ΑΦΗΡΗΜΕΝΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ Φ13.5x14cm
MARIL HOMEΚουβερτοπάπλωμα Μονό Γκρι-Μπλε Stars Με Sherpa Γαρύφαλλο 160x220
Ο μεταλλικός σκελετός κρατά τη νέα κατασκευή ελαφριά, ώστε να μη βαραίνει τους παλιούς τοίχους. Από πάνω, μια ξύλινη στέγη με ηλιακά πάνελ κλείνει το σπίτι και δίνει χώρο για ένα επιπλέον πατάρι. Από τον δρόμο διαβάζεις καθαρά την ιστορία του κτιρίου: κάτω η πέτρα του 1920, πάνω η σημερινή εποχή.
Κάτω, οι κοινόχρηστοι χώροι και η πέτρα
Στο ισόγειο, μέσα στο παλιό κέλυφος, βρίσκονται οι κοινόχρηστοι χώροι της οικογένειας. Η είσοδος περνά ανάμεσα σε πέτρινους τοίχους και φτάνει σε μια γκρι ξύλινη πόρτα με τζάμια σε σχήμα τόξου, που θυμίζει τις πόρτες των παλιών σπιτιών της πόλης.
Μέσα, η αρχιτέκτονας κράτησε στοιχεία του παλιού σπιτιού και τα έδεσε με τη νέα σύνθεση. Λεπτομέρειες ενός αιώνα, όπως το παλιό στολίδι της στέγης, μένουν στο σπίτι σαν φόρος τιμής σε ένα παρελθόν που όλοι λίγο εξιδανικεύουμε. Οι τοίχοι είναι λευκοί, τα δάπεδα ανοιχτόχρωμα και τα ταβάνια ψηλά, οπότε ο χώρος μένει ανάλαφρος και κινείσαι εύκολα από τη μία γωνιά στην άλλη.
Η σκάλα με τα δρύινα σκαλοπάτια είναι το στοιχείο που ενώνει τα δύο κομμάτια του σπιτιού. Ανεβαίνει δίπλα σε έναν πέτρινο τοίχο που φωτίζεται από κρυφό φως, οπότε το βράδυ κάθε πέτρα αποκτά σκιά και βάθος. Ένα λεπτό μεταλλικό κάγκελο και ένα χτιστό πεζούλι με φυτά κρατούν την εικόνα απλή.
Ο χώρος κάτω από τη σκάλα δεν πάει χαμένος. Εκεί χωρά η κουζίνα, με λευκά ντουλάπια στο πάνω μέρος, σκούρα ξύλινα ντουλάπια στο κάτω, πλακάκια σε μπεζ τόνους με χειροποίητη όψη και έναν κρεμ φούρνο με ρετρό γραμμές. Δίπλα, ένα οβάλ ξύλινο τραπέζι κάτω από ένα λευκό κρεμαστό φωτιστικό γίνεται η τραπεζαρία του σπιτιού.
Η ίδια σχέση παλιού και καινούργιου συνεχίζεται στις λεπτομέρειες. Σε ένα μπάνιο, ένας κεραμικός νιπτήρας με μοτίβα σε μπλε και λευκό κάθεται πάνω σε ένα ξύλινο ράφι, μπροστά στην εκτεθειμένη πέτρα, με χρυσή βρύση και στρογγυλό καθρέφτη.
Πάνω, τα υπνοδωμάτια και ένα παιχνίδι με τα ύψη
Στον νέο όροφο βρίσκονται τα υπνοδωμάτια. Εδώ η αρχιτέκτονας παίζει με τα ύψη και με τις διαφορετικές θέες προς την πόλη, κάτι που δίνει στους χώρους μια αισιόδοξη, σχεδόν ανάλαφρη διάθεση. Ημιδιαφανείς επιφάνειες, όπως τα αμμοβολισμένα τζάμια, αφήνουν το φως να περνά από χώρο σε χώρο χωρίς να χάνεται η ιδιωτικότητα.
Σε ένα από τα υπνοδωμάτια, η μπανιέρα είναι χτιστή, ντυμένη στο λευκό και βρίσκεται μέσα στο ίδιο το δωμάτιο, σαν ένα κομμάτι του επίπλου. Στο δάπεδο, πλακάκια με διακριτικά σχέδια σε μπεζ και λευκό θυμίζουν τα παλιά τσιμεντοπλακίδια και δένουν τον πάνω όροφο με τον χαρακτήρα του σπιτιού.
Αλλού, το ταβάνι ανεβαίνει ψηλά και μεγάλες τζαμαρίες με λευκές κουρτίνες ανοίγουν το υπνοδωμάτιο προς τις κεραμοσκεπές της γειτονιάς. Τα χρώματα μένουν παντού ανοιχτά, για να κυριαρχεί το φως της Κρήτης.
Η βεράντα του ορόφου προστατεύεται από ένα λευκό διάτρητο πέτασμα, που κόβει τον δυνατό ήλιο και τα βλέμματα των γειτόνων και το απόγευμα σχεδιάζει μοτίβα από σκιές στους τοίχους. Πολυθρόνες από πλεγμένο σύρμα και φωτιστικά τοίχου την κάνουν ένα ακόμη καθιστικό για τους καλοκαιρινούς μήνες.
Για τις πιο ζεστές μέρες, μια μικρή πισίνα με σκαλιά σε απαλό γαλάζιο, δίπλα σε φυτά, φέρνει τη δροσιά μέσα στον ιστό της πόλης.
Τι κρατάμε για το σπίτι
Αν έχεις ένα παλιό σπίτι με πέτρα κάτω από τον σοβά, το έργο αυτό δείχνει ότι αξίζει να τη φέρεις στο φως, αλλά όχι παντού. Ένας ή δύο πέτρινοι τοίχοι, φωτισμένοι από κρυφό φως, αρκούν για να δώσουν χαρακτήρα, όταν οι υπόλοιπες επιφάνειες μένουν λευκές και ήρεμες. Κάτι ανάλογο είδαμε και στο Lithos, ένα πέτρινο σπίτι στο Ρέθυμνο.
Η δεύτερη ιδέα είναι η παλέτα: λίγα υλικά, πέτρα, δρυς, λευκός σοβάς και πλακάκια με σχέδια, επαναλαμβάνονται σε όλο το σπίτι και το κάνουν να μοιάζει δεμένο. Και η τρίτη είναι ότι ένα παλιό σπίτι δεν χρειάζεται να το μιμηθείς για να το σεβαστείς. Μια καθαρή, σύγχρονη προσθήκη που αφήνει το παλιό να φαίνεται είναι συχνά ο πιο τίμιος τρόπος να του δώσεις άλλα εκατό χρόνια ζωής.
Η ομάδα πίσω από το έργο
Η Georgina Andrei γεννήθηκε στα Χανιά. Σπούδασε αρχιτέκτονας μηχανικός στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και έκανε μεταπτυχιακό στον εσωτερικό σχεδιασμό στη Glasgow School of Art. Από το 2019 έχει δικό της γραφείο στο κέντρο των Χανίων και σχεδιάζει από κτίρια ως έπιπλα και αντικείμενα, με ιδιαίτερη αγάπη για τα παλιά σπίτια με ιστορία. Περισσότερα έργα της θα βρεις στο studio-andrei.com και στο Instagram Studio Georgina Andrei.
Αρχιτεκτονική και εσωτερικός σχεδιασμός: Studio Georgina Andrei (Georgina Andrei) · Τυπολογία: πέτρινο σπίτι του 1920, ανακατασκευή και προσθήκη ορόφου · Φωτογραφίες: Νίκος Κουκλάκης (Studio Nikos Kouklakis) · Φωτογραφία πριν: Studio Georgina Andrei · Χανιά, Κρήτη.
