Ανακαίνιση διαμερίσματος 70 τ.μ. στον Λυκαβηττό: τιρκουάζ ψηφίδες και φως που παίζει

Στον δεύτερο όροφο μιας πολυκατοικίας του ’70 στον Λυκαβηττό, στο κέντρο της Αθήνας, η αρχιτέκτονας Κατερίνα Σελέκου υπογράφει μια ανακαίνιση διαμερίσματος 70 τ.μ. που μοιάζει με κολάζ από υλικά και φως. Το έργο λέγεται Playful light, δηλαδή «παιχνιδιάρικο φως», και ολοκληρώθηκε το 2025. Ξεχωρίζει γιατί δεν σβήνει την εποχή του σπιτιού: κρατά το δρύινο παρκέ, τα ξύλινα παντζούρια και το μάρμαρο Διονύσου και τα πλαισιώνει με τολμηρές επιλογές, όπως τιρκουάζ ψηφίδες, ξύλο σημύδας, ένα μπορντό σημάδι στην είσοδο και ένα μεταλλικό χώρισμα με ραβδωτό τζάμι. Τις φωτογραφίες υπογράφει η Δήμητρα Χρυσούλα.

Η ιδέα: ένας χώρος, πολλά σενάρια

Η ιδιοκτήτρια ήξερε τι ήθελε. Το υπνοδωμάτιο έβλεπε νότια και ήταν το πιο φωτεινό δωμάτιο του σπιτιού, γι’ αυτό ζήτησε να ενωθεί με το σαλόνι. Ήθελε όμως ο χώρος αυτός να μπορεί να κλείνει όταν φιλοξενεί κάποιον. Και δεν ήθελε να χαθούν τα στοιχεία του ’70 που αγαπούσε: το ξύλινο παρκέ με τα σοβατεπί του, τα ξύλινα παντζούρια, το μάρμαρο Διονύσου και το μωσαϊκό στα μπαλκόνια.

Η απάντηση της αρχιτέκτονα ήταν μια ανοιχτή κάτοψη, που αφήνει το φυσικό φως να φτάνει όσο πιο βαθιά γίνεται. Για να μη γίνει ο ενιαίος χώρος ένα αδιάφορο «όλα μαζί», έδωσε χαρακτήρα στα περάσματα με χρώμα και υφή, αντιμετώπισε την κουζίνα σαν ένα ακόμη έπιπλο και σχεδίασε μεταλλικά χωρίσματα και πόρτες που προσαρμόζουν το σπίτι σε διαφορετικά σενάρια ζωής.

Η κουζίνα αλλάζει θέση

Η πρώτη και πιο σημαντική κίνηση ήταν η μετακίνηση της κουζίνας. Στην παλιά της θέση έκλεινε την είσοδο, ήταν μικρή και σκοτεινή και δεν επικοινωνούσε σωστά με τα υπόλοιπα δωμάτια. Μεταφέροντάς την, το σπίτι κέρδισε έναν μακρύ διάδρομο εισόδου και μια ευρύχωρη ντουλάπα πολλών χρήσεων, με πάγκο για να κάθεσαι όταν μπαίνεις, χώρο για ρούχα, το πλυντήριο και αποθήκευση για όλα τα υπόλοιπα.

Η νέα κουζίνα δεν κρύβεται πίσω από τοίχο, ούτε όμως απλώνεται μέσα στο σαλόνι. Είναι χτιστή σαν έπιπλο και εξυπηρετεί διακριτικά την καθημερινότητα. Συνδέεται απευθείας με την τραπεζαρία και βρίσκεται ακριβώς απέναντι από την μπαλκονόπορτα, ώστε να παίρνει όσο περισσότερο φως γίνεται.

Ο πάγκος και η πλάτη της είναι από μάρμαρο Διονύσου, το υλικό που υπήρχε ήδη στο διαμέρισμα. Οι ζωντανές ανταύγειές του κάνουν αντίθεση με τα ματ, υπόλευκα λακαριστά ντουλάπια, που μένουν σιωπηλά και αφήνουν το μάρμαρο να μιλήσει.

Το χώρισμα που μοιράζει το φως

Η δεύτερη μεγάλη κίνηση ήταν να φύγει ο τοίχος ανάμεσα στο υπνοδωμάτιο και το σαλόνι. Έτσι φάνηκαν τα δομικά στοιχεία της πολυκατοικίας, η κεντρική κολόνα και τα δοκάρια, που έμειναν ακάλυπτα, με την τραχιά υφή του σκυροδέματος. Στη θέση του τοίχου μπήκε μια τετράφυλλη μεταλλική πόρτα με ραβδωτό τζάμι, μια σύγχρονη εκδοχή των ξύλινων συρόμενων χωρισμάτων με τζάμια που θυμόμαστε από τα παλιά αθηναϊκά διαμερίσματα.

Το ραβδωτό τζάμι δεν είναι μόνο μια όμορφη αναφορά στην αισθητική του ’70. Σκορπίζει το φως παιχνιδιάρικα σε όλο τον χώρο, και από εκεί πήρε το όνομά του το έργο. Όταν τα φύλλα κλείνουν, το σαλόνι γίνεται δωμάτιο για τους καλεσμένους, με όση ιδιωτικότητα χρειάζονται. Όταν ανοίγουν, σαλόνι και τραπεζαρία γίνονται ένας μεγάλος, φωτεινός χώρος.

Τρεις ζώνες, τρεις παλέτες υλικών

Το σπίτι οργανώνεται σε τρεις ζώνες. Η πρώτη είναι τα περάσματα, δηλαδή ο διάδρομος και οι αποθηκευτικοί χώροι, που λειτουργούν σαν χρωματιστό κάδρο γύρω από τους πιο ήρεμους, λιτούς κύριους χώρους. Το μωσαϊκό δάπεδο που αποκαλύφθηκε εδώ είχε φθαρεί σοβαρά από παλιότερες επεμβάσεις. Στη θέση του μπήκαν τιρκουάζ ψηφίδες, που αντανακλούν το φως στα πιο σκοτεινά σημεία του σπιτιού. Αν σε κερδίζει η ιδέα, δες πώς το μωσαϊκό και το ψηφιδωτό γυρίζουν στη διακόσμηση.

Για τις ξύλινες κατασκευές επιλέχθηκε καπλαμάς σημύδας, με έντονα νερά και κίτρινη απόχρωση, που ζεσταίνει τον στενό διάδρομο. Το κατώφλι της εισόδου σημαδεύεται με μπορντό, ένα χρώμα που σε υποδέχεται πριν καν βγάλεις το παλτό σου.

Η δεύτερη ζώνη είναι οι κύριοι χώροι: σαλόνι, τραπεζαρία και υπνοδωμάτιο. Εδώ το παλιό δρύινο παρκέ επισκευάστηκε και κράτησε τον πρώτο ρόλο. Όλα τα άλλα διαλέχτηκαν για να αναδείξουν τη ζεστασιά του ξύλου μέσα από την αντίθεση: εμφανές σκυρόδεμα, μέταλλο στη συρόμενη πόρτα και στα ράφια, γυαλί και γυαλιστερές χρωμέ λεπτομέρειες στις απλίκες και στα πόμολα.

Η τρίτη ζώνη, το μπάνιο και η κουζίνα, έχει βασικό υλικό το μάρμαρο Διονύσου, που υπήρχε ήδη στο σπίτι. Στο μπάνιο, όμως, το κομψό ελληνικό μάρμαρο μπήκε σε πλάκες 40×40, μια επιλογή που δείχνει την πιο παιχνιδιάρικη πλευρά ενός διαχρονικού υλικού.

Ένας απλός κρεμαστός νιπτήρας, μια βρύση τοίχου και ένας μεγάλος καθρέφτης αφήνουν το μάρμαρο να γεμίσει τον χώρο. Στο ντους, οι ίδιες πλάκες ντύνουν τοίχους και δάπεδο ως το παράθυρο, και το μικρό μπάνιο δείχνει πιο φωτεινό και πιο ενιαίο.

Τι κρατάμε για το σπίτι

Το Playful light δείχνει ότι μια ανακαίνιση δεν χρειάζεται να σβήσει την ιστορία ενός σπιτιού. Πριν γκρεμίσεις οτιδήποτε, κοίτα τι αξίζει να μείνει: ένα παλιό παρκέ που τρίβεται και βερνικώνεται ξανά, ένα μάρμαρο της εποχής, τα ξύλινα παντζούρια. Τα καινούργια υλικά μπορούν να τα πλαισιώσουν αντί να τα ανταγωνιστούν. Όπως και στο διαμέρισμα 85 τ.μ. στο Γαλάτσι, η μεγαλύτερη αλλαγή ήρθε από μια καλύτερη κάτοψη, όχι από περισσότερα τετραγωνικά.

Κράτα και την ιδέα με τα περάσματα: ο διάδρομος είναι το καλύτερο σημείο για να τολμήσεις χρώμα, γιατί δεν μένεις εκεί όλη μέρα και δίνει ρυθμό σε όλο το σπίτι. Και αν θέλεις να ενώσεις δύο δωμάτια χωρίς να χάσεις τη δυνατότητα να τα χωρίσεις, ένα συρόμενο χώρισμα με ημιδιαφανές τζάμι αφήνει το φως να περνά και κρατά την ιδιωτικότητα.

Η αρχιτέκτονας πίσω από το έργο

Η Κατερίνα Σελέκου είναι αρχιτέκτονας με έδρα την Αθήνα. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Πατρών και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη βιώσιμη αρχιτεκτονική στο Πόρτο. Έχει δουλέψει τέσσερα χρόνια σε πέτρινες κατασκευές στη Μάνη και ήταν μέλος της ομάδας σχεδιασμού του Vamvakou Revival. Στη δουλειά της την ενδιαφέρουν τα υλικά, η ατμόσφαιρα και ο τόπος, και αναλαμβάνει έργα κάθε κλίμακας, από έπιπλα και εσωτερικούς χώρους ως κατοικίες, από την πρώτη ιδέα ως την επίβλεψη της κατασκευής. Περισσότερα έργα της θα βρεις στο selekoukaterina.com και στο Instagram @selekou.katerina.

Αρχιτεκτονική και εσωτερικός σχεδιασμός: Κατερίνα Σελέκου · Φωτογραφίες: Δήμητρα Χρυσούλα · Λυκαβηττός, Αθήνα, 2025.