Ανακαίνιση μικρού σπιτιού κοντά στο Πόρτο: 70 τ.μ. που μοιάζουν πολύ περισσότερα

Μπορεί ένα σπίτι 70 τ.μ. να μοιάζει μεγάλο χωρίς να του προσθέσεις ούτε ένα τετραγωνικό; Στο Valongo, μια μικρή πόλη δίπλα στο Πόρτο, το πορτογαλικό γραφείο Atelier Local των Ζοάο Παουπέριο (João Paupério) και Μαρία Ρεμπέλο (Maria Rebelo) ανακαίνισε ένα παλιό σπίτι σε σειρά, στριμωγμένο ανάμεσα σε δύο πολύ μεγαλύτερα κτίρια και χτισμένο σε δύο επίπεδα. Το έργο λέγεται Valongo VII, σχεδιάστηκε και χτίστηκε από το 2023 ως το 2025, και κάνει κάτι σπάνιο: κρατά σχεδόν ό,τι βρήκε, απλώς το γυρίζει ανάποδα.

Η πρόσοψη προς τον κήπο ντύθηκε με φελλό, τα ταβάνια του πάνω ορόφου καμπυλώνουν σαν ύφασμα σκηνής και ένας καθρέφτης στο βάθος του κήπου διπλασιάζει το πράσινο. Τις φωτογραφίες υπογράφει ο Francisco Ascensão.

Λιγότερο χτίσιμο, περισσότερη σκέψη

Όταν οι ιδιοκτήτες αγόρασαν το σπίτι, δεν ήξεραν ακριβώς τι να το κάνουν. Ήξεραν μόνο ότι χρειάζονταν δύο δωμάτια: ένα για ύπνο κι ένα για δουλειά. Οι αρχιτέκτονες είχαν μια σαφή θέση από την αρχή. Όπως είπαν στο Dezeen, θεωρούν δουλειά τους να πείθουν όσους τους εμπιστεύονται να χτίζουν όλο και λιγότερο. Έτσι δεν έγινε επέκταση. Ο στόχος ήταν ένα μικρό σπίτι σε σειρά να μοιάζει γενναιόδωρο, και, αν και βρίσκεται μέσα στην πόλη, να έχει την απλότητα ενός εξοχικού που ζεις όλο τον χρόνο.

Από το αρχικό σπίτι είχαν μείνει οι πέτρινοι τοίχοι, ο ξύλινος σκελετός του πατώματος και της στέγης, σε σχετικά καλή κατάσταση, και μια σκάλα στο πίσω μέρος, παράλληλη στον μεσότοιχο. Η σκάλα ήταν επισφαλής και αντικαταστάθηκε, όμως η παράξενη θέση της έδωσε την ιδέα για όλη τη νέα διάταξη. Τα υπόλοιπα κρατήθηκαν και αναδείχθηκαν.

Φωτιστικό δαπέδου Rivo Megapap E27 ξύλινο – ρατάν χρώμα φυσικό Ø38×140εκ.

Δες το προϊόν

Φωτιστικό Επιτραπέζιο Γυάλινο-Ξύλινο Καφέ ESPIEL 17x36,5εκ. VID133 (Υλικό: Ξύλο, Χρώμα: Καφέ) - ESPIEL - VID133

Δες το προϊόν

Ένα σπίτι γυρισμένο ανάποδα

Η μεγαλύτερη αλλαγή είναι η σειρά των χώρων. Τα δωμάτια κατέβηκαν στο κάτω επίπεδο, ανάμεσα στον δρόμο και σε μια ήσυχη αυλή, το καθένα με τον δικό του βαθμό ιδιωτικότητας. Λίγοι ελαφριοί τοίχοι ορίζουν τα νέα δωμάτια, που έχουν περίπου το ίδιο μέγεθος. Ο χώρος της ημέρας ανέβηκε ολόκληρος στον πάνω όροφο, κάτω από την παλιά δίριχτη στέγη.

Μπαίνοντας, βρίσκεσαι κατευθείαν στο χολ των δωματίων. Η γεωμετρία του είναι λοξή, σχεδόν εκκεντρική, και έχει δύο λόγους ύπαρξης: κάνει το σπίτι πιο εύκολο στην κίνηση και το κάνει να φαίνεται μεγαλύτερο απ’ όσο είναι. Λευκοί τοίχοι με κόκκινες λεπτομέρειες, ένα ταβάνι σε χρώμα μέντας και μια καθρεφτένια πόρτα μπάνιου στο βάθος ανοίγουν τη ματιά, ενώ η ξύλινη σκάλα σε τραβά προς τα πάνω, εκεί όπου το ύψος μεγαλώνει απότομα.

Πάνω, ένα ταβάνι σαν σκηνή

Ο πάνω όροφος είναι ένας ενιαίος χώρος για καθιστικό, τραπεζαρία και κουζίνα. Από εδώ το σπίτι βλέπει τις καλύτερες θέες του, αερίζεται διαμπερώς και κερδίζει το ύψος της στέγης. Τα παλιά δοκάρια βάφτηκαν πράσινα, ώστε όποιο χρειαστεί αλλαγή στο μέλλον να αντικατασταθεί χωρίς να ξεχωρίζει και ο χώρος να διαβάζεται ενιαίος.

Στη μέση στέκεται ένας συμπαγής ξύλινος πυρήνας. Κρύβει όλες τις τεχνικές εγκαταστάσεις και μια τουαλέτα, ενώ προς την πλευρά του καθιστικού ανοίγει σε μια κόγχη με ράφι. Είναι ένα έπιπλο-δωμάτιο που οργανώνει τον χώρο γύρω του χωρίς να τον κόβει.

Το πιο ποιητικό κομμάτι του σπιτιού είναι η οροφή. Οι γυψοσανίδες κρέμονται ανάμεσα στα δοκάρια σε απαλές καμπύλες, σαν ύφασμα σκηνής, και όπως λένε οι αρχιτέκτονες, το σχήμα τους βγήκε επί τόπου, από την τύχη και από τα χέρια των τεχνιτών. Οι φεγγίτες της στέγης χαράζουν στις καμπύλες φωτεινά ανοίγματα.

Εκεί όπου η οροφή δεν φτάνει ως τον τοίχο, φαίνεται η παλιά πέτρα του μεσότοιχου. Ένα μεγάλο χάρτινο κρεμαστό φωτιστικό, κρεμασμένο από ένα μακρύ καλώδιο, δίνει στον χώρο μια σχεδόν γιαπωνέζικη ηρεμία.

Φωτιστικό Οροφής Bamboo Καφέ 31x46x46 εκ

Δες το προϊόν

Φωτιστικό Οροφής Alva Ξύλο Καφέ 24*24*10εκ.

Δες το προϊόν

Ξύλο, πέτρα και πράσινα κουφώματα

Η κουζίνα απλώνεται σε όλο τον τοίχο, με ξύλινα ντουλάπια σε ζεστό μελί τόνο, ίδια με τον πυρήνα. Ανάμεσα στα παράθυρα με τα πράσινα πλαίσια, η γρανιτένια τοιχοποιία μένει εκτεθειμένη, και το ξύλινο δάπεδο σε ανοιχτό τόνο κρατά τον χώρο φωτεινό. Λίγα υλικά, που επαναλαμβάνονται, κάνουν τα 70 τ.μ. να μοιάζουν ήσυχα και δεμένα.

Η παλιά στέγη ακουμπά πλέον σε ένα νέο, γερό ξύλινο δοκάρι. Αυτό επέτρεψε ένα ψηλό παράθυρο προς τον κήπο, ενώ ένα ελαφρύ ξύλινο deck συνεχίζει το πάτωμα του σαλονιού προς τα έξω. Πριν, ο κήπος ήταν προσβάσιμος μόνο από μια πέτρινη σκάλα στο κάτω επίπεδο. Τώρα βγαίνεις απευθείας από τον χώρο της ημέρας.

Φελλός, μπετόν και ένας καθρέφτης στον κήπο

Η πίσω όψη ντύθηκε με εκτεθειμένο φελλό, ένα υλικό που μονώνει το σπίτι και έχει μια ζεστή, ζωντανή υφή. Το deck και η ξύλινη ράμπα του πατάνε σε τρεις οκταγωνικές κολόνες από μπετόν. Ο ξυλότυπος τους δεν ήταν καινούργιος: προερχόταν από προηγούμενο έργο του πορτογαλικού γραφείου Fala Atelier, στο ίδιο πνεύμα επανάχρησης με όλο το έργο.

Οι αρχιτέκτονες έδωσαν λίγα κατασκευαστικά σχέδια και δούλεψαν αργά, δίπλα στους τεχνίτες, αφήνοντας χώρο για αυτοσχεδιασμούς που κανένα σχέδιο δεν θα είχε προβλέψει. Στον κήπο, που σχεδίασε το γραφείο τοπίου pomo, υπάρχει και μια δεξαμενή νερού από μπετόν. Στο βάθος του, μια αποθήκη με στέγη από κυματιστό πολυανθρακικό έχει όψη ντυμένη ολόκληρη με καθρέφτη. Αντανακλά το σπίτι και τον κήπο και κάνει την αυλή να μοιάζει διπλάσια.

Το ίδιο το γραφείο περιγράφει το Valongo VII ως μια «αστική πρωτόγονη καλύβα»: πρακτική και ειλικρινής, σαν το ίδιο το έργο. Σχεδιάστηκε ως εξοχικό, αλλά για να ζει κανείς σε αυτό όλο τον χρόνο.

Καθρέφτης Δαπέδου Γκρι Δρυς 44x154cm

Δες το προϊόν

Καθρέπτης Τοίχου ArteLibre AHSA Ανθρακί Μοριοσανίδα/Γυαλί 60x60cm Σετ 2Τμχ

Δες το προϊόν

Τι κρατάμε για το δικό μας σπίτι

Το πρώτο μάθημα είναι να κοιτάξεις τι έχεις πριν γκρεμίσεις. Πέτρινοι τοίχοι, παλιά δοκάρια ή ένα καλό ξύλινο πάτωμα μπορούν να μείνουν και να γίνουν ο χαρακτήρας του σπιτιού. Ακόμη και η σειρά των χώρων αξίζει μια δεύτερη σκέψη: σε ένα διώροφο, ο χώρος της ημέρας συχνά κερδίζει περισσότερο φως και θέα στον πάνω όροφο.

Το δεύτερο είναι οι οπτικές «παγίδες» που μεγαλώνουν έναν μικρό χώρο: ένας καθρέφτης στο τέλος ενός διαδρόμου, όπως στις ιδέες μας για τον φωτισμό διαδρόμου και χολ, ένα ανοιχτόχρωμο ταβάνι ή ένα χρωματιστό ταβάνι που τραβά το βλέμμα προς τα πάνω. Και το τρίτο είναι η αποθήκευση σε έναν πυρήνα: ένα μεγάλο ξύλινο έπιπλο που κρύβει ό,τι δεν θέλεις να βλέπεις αφήνει τον υπόλοιπο χώρο ελεύθερο. Αν σε ενδιαφέρουν κι άλλες ανακαινίσεις παλιών σπιτιών, δες και το σπίτι στη Βαλένθια που έγινε λευκή φωλιά μέσα στο τούβλο.

Επιτραπέζιο φωτιστικό από μασίφ ξύλο δρυ και οπαλίνα

Δες το προϊόν

Επιτραπέζιο φωτιστικό από ξύλο καουτσουκόδεντρου και λινό Μ30xΠ30cm

Δες το προϊόν

Το γραφείο πίσω από το έργο

Το Atelier Local ιδρύθηκε το 2019 στο Valongo από τους αρχιτέκτονες Ζοάο Παουπέριο και Μαρία Ρεμπέλο, απόφοιτους της Αρχιτεκτονικής Σχολής του Πόρτο. Το 2024 η κατοικία τους House in Ancede κέρδισε το βραβείο Forma για αναδυόμενα γραφεία και το 2025 το γραφείο ήταν ανάμεσα στα 20 που επιλέχθηκαν για το Début Award της Τριενάλε Αρχιτεκτονικής της Λισαβόνας. Περισσότερα έργα του θα βρεις στο atelierlocal.pt και στο Instagram @atelier___local.

Αρχιτεκτονική: Atelier Local (Ζοάο Παουπέριο, Μαρία Ρεμπέλο, Φρανσίσκο Κραβέιρο / Francisco Craveiro) · Τοπίο: pomo · Φωτογραφίες: Francisco Ascensão · Valongo, Πορτογαλία, 2023–2025.