Κατοικία στον Διόνυσο: ένα σύγχρονο καταφύγιο από μπετόν και πέτρα στα πεύκα της Πεντέλης

Λίγα σπίτια σού δίνουν την αίσθηση ότι σε προστατεύουν από την πρώτη ματιά. Στη βορινή πλαγιά της Πεντέλης, μέσα στις ήσυχες, πευκόφυτες γειτονιές της Ρέας στον Διόνυσο, το αθηναϊκό γραφείο Desypri & Misiaris Architecture σχεδίασε μια σύγχρονη μονοκατοικία με αφετηρία μια πολύ παλιά ιδέα: το αρχέγονο καταφύγιο, τη σπηλιά όπου ο άνθρωπος ένιωσε για πρώτη φορά ασφαλής.

Η Κατοικία στον Διόνυσο ολοκληρώθηκε το 2023 και έχει συνολικό εμβαδόν 325 τ.μ. Την υπογράφουν οι αρχιτέκτονες Ήρα Δεσύπρη και Αριστείδης Μησιάρης, ιδρυτές του γραφείου, ενώ τις φωτογραφίες τράβηξε ο Γιώργος Σφακιανάκης. Το αποτέλεσμα είναι ένα σπίτι αυστηρό απ’ έξω και φιλόξενο από μέσα, που ζει ανάμεσα στο φως και στη σκιά.

Ένα σπίτι ανάμεσα στα πεύκα της Πεντέλης

Το οικόπεδο βρίσκεται σε μια καταπράσινη γειτονιά με ψηλά πεύκα, με φόντο το δάσος του βουνού. Το σπίτι απλώνεται κατά μήκος του άξονα ανατολής–δύσης, ώστε η μεγάλη του πλευρά να κοιτάζει νότια, προς την αυλή και την πισίνα.

Από την ανατολή, όπου γίνεται η πρόσβαση, βλέπεις μόνο τη στενή, κλειστή του όψη. Λίγα σκαλοπάτια σε ανεβάζουν σε ένα υπερυψωμένο επίπεδο με το ισόγειο και τον κήπο, και η είσοδος σε περιμένει κάτω από ένα στεγασμένο κατώφλι.

Καναπές 3 θέσεων compact από βελούδο stonewashed Μ105xΠ197xΥ78cm

Δες το προϊόν

Καναπές Τριθέσιος Eti 560ARE2120 220x98x78cm Oak-White

Δες το προϊόν

Η ιδέα: ένα σύγχρονο καταφύγιο

Οι αρχιτέκτονες ξεκίνησαν από το αρχέτυπο του πρωτόγονου καταφυγίου, που διαμορφώνει εδώ και χιλιάδες χρόνια την ιδέα μας για το «σπίτι». Δεν ήθελαν να το αντιγράψουν, αλλά να το ξαναπούν με σύγχρονη γλώσσα: ένα λιτό, «δωρικό» σύνολο με καθαρή γεωμετρία και μια σχεδόν αινιγματική απλότητα.

Η βασική κίνηση είναι ένας μονολιθικός όγκος από εμφανές μπετόν που μοιάζει να αιωρείται πάνω από το έδαφος. Μέσα του κλείνονται οι πιο ιδιωτικοί χώροι, τα υπνοδωμάτια. Από κάτω, πέτρινοι τοίχοι παραλαμβάνουν το βάρος του και τον «γειώνουν», ενώ ειδικά σχεδιασμένα πετάσματα αλουμινίου ανοίγουν και κλείνουν τη θέα με έλεγχο, όσο θέλουν οι ένοικοι.

Δύο επίπεδα με δύο χαρακτήρες

Στο ισόγειο, καθιστικό, τραπεζαρία και κουζίνα στέκονται στη σειρά, παράλληλα με τη μεγάλη νότια πλευρά και την αυλή. Έξω, στη δυτική άκρη, υπάρχει υπαίθρια κουζίνα και μπροστά στο σπίτι μια μακρόστενη πισίνα.

Στον όροφο, τα υπνοδωμάτια οργανώνονται στις δύο πλευρές ενός κεντρικού αίθριου, ώστε να έχουν απόσταση και ιδιωτικότητα. Ανάμεσά τους υπάρχει χώρος γραφείου, ενώ η κύρια κρεβατοκάμαρα, με walk-in ντουλάπα και δικό της μπάνιο, βγαίνει σε ένα μακρύ νότιο μπαλκόνι, απ’ όπου μια εξωτερική σκάλα οδηγεί στο δώμα.

Ένα ισόγειο που ανοίγει στον κήπο

Επειδή ο όγκος του μπετόν σηκώνεται ψηλά, το ισόγειο μένει ελεύθερο να ανοίξει προς τα έξω. Μεγάλα ανοίγματα φέρνουν άπλετο φως και καθαρή θέα στον κήπο, ενώ ο πρόβολος του ορόφου σκιάζει μια φαρδιά, στεγασμένη βεράντα με κυλινδρικές κολόνες. Κάθεσαι στον καναπέ και η πισίνα είναι λίγα βήματα μπροστά σου, όπως σε ένα σύγχρονο εξοχικό στην Τήνο.

Τη φύτευση υπογράφει ο Αθανάσιος Μησιάρης: ψηλά κυπαρίσσια και πυκνή βλάστηση κλείνουν την αυλή σαν πράσινος τοίχος, χωρίς να κρύβουν το τοπίο.

Καναπές-κρεβάτι με ταπετσαρία από βελούδο κοτλέ Μ88xΠ198xΥ76cm

Δες το προϊόν

Τετραθέσιος καναπές από βελούδο κοτλέ Μ106xΠ246xΥ79cm

Δες το προϊόν

Το αίθριο και ένα ηλιακό ρολόι από μπετόν

Η καρδιά του σπιτιού είναι το εσωτερικό αίθριο, ένας ενδιάμεσος χώρος που δένει το ανοιχτό ισόγειο με τον κλειστό όγκο του ορόφου. Πάνω από την τραπεζαρία το ταβάνι ανεβαίνει σε διπλό ύψος, ο αέρας κυκλοφορεί και το φως πέφτει από ψηλά. Στη μία του πλευρά, μια γραμμική σκάλα με ελεύθερα σκαλοπάτια ανεβαίνει κατά μήκος ενός τοίχου από εμφανές μπετόν.

Ακριβώς από πάνω, ένα μακρόστενο άνοιγμα στην οροφή αφήνει τον ήλιο να «ζωγραφίζει» λωρίδες φωτός στον τοίχο. Οι λωρίδες μετακινούνται με τις ώρες και τις εποχές, και ο τοίχος γίνεται ένα άτυπο ηλιακό ρολόι που δείχνει στους ενοίκους πώς κυλά η μέρα.

Μπετόν, πέτρα και αλουμίνιο

Το εμφανές μπετόν είναι ο πρωταγωνιστής. Γήινο και άχρονο, με τραχιά υφή, κρατά το αποτύπωμα από τις σανίδες του καλουπιού και αλλάζει απόχρωση με το φως. Δίπλα του, η πέτρα του ισογείου φέρνει τη ζεστασιά της ελληνικής υπαίθρου και το σκούρο αλουμίνιο του ορόφου μια πιο σύγχρονη νότα.

Τα δάπεδα, μέσα και έξω, είναι από μάρμαρο, οπότε το σαλόνι συνεχίζει στη βεράντα χωρίς όριο, και τα κιγκλιδώματα από ανοξείδωτο ατσάλι είναι σχεδόν αόρατα.

Κουζίνα, τραπεζαρία και η εστία στο κέντρο

Η κουζίνα κρύβει τις συσκευές της σε ψηλά, σκούρα ντουλάπια. Μπροστά τους στέκεται μια ογκώδης νησίδα σε ζεστό μπεζ με έντονα νερά, σαν κομμάτι πέτρας. Πιο πέρα, ένα μακρύ σκούρο τραπέζι με ψάθινες καρέκλες στέκεται κάτω από γυάλινα κρεμαστά φωτιστικά.

Στο κέντρο του σπιτιού, ανάμεσα σε τραπεζαρία και καθιστικό, βρίσκεται η εστία: ένα χαμηλό, οβάλ στοιχείο με φωτιά, που μαζεύει γύρω του την οικογένεια όπως η φωτιά στο αρχέγονο καταφύγιο. Στο καθιστικό, μαλακοί καναπέδες με καμπύλες, ένα χαμηλό σκούρο τραπεζάκι και ένα χαλί στο χρώμα της άμμου ισορροπούν τη σκληρότητα του μπετόν.

Ο όροφος: ησυχία και ιδιωτικότητα

Στον όροφο, μέσα στο κέλυφος από μπετόν, η ατμόσφαιρα γίνεται πιο ήσυχη. Τα δωμάτια έχουν ανοιχτόχρωμο ξύλινο δάπεδο, λευκούς τοίχους και λίγα, καλοδιαλεγμένα έπιπλα.

Στο μπάνιο, ένας ογκώδης διπλός νιπτήρας σε κρεμ και δύο οβάλ καθρέφτες συνεχίζουν την ίδια λογική: λίγα υλικά, ήρεμα χρώματα.

Όταν πέφτει το σκοτάδι

Το βράδυ, ο όγκος του μπετόν φωτίζεται από κάτω και μοιάζει να χάνεται στον έναστρο ουρανό, σαν να προστατεύει τη ζωή που κλείνει μέσα του. Η φωτιά της εστίας, το ζεστό φως του σαλονιού και η φωτισμένη πισίνα κάνουν το σπίτι να λάμπει. Οι αρχιτέκτονες εύχονται οι ένοικοι να ανακαλύπτουν κάθε φορά, με λίγη έκπληξη, την αξία των απλών πραγμάτων.

Μονοθέσιος καναπές κήπου από ξύλο teak Μ110xΠ147xΥ20cm

Δες το προϊόν

Καναπές Κρεβάτι Dennis Γκρι Μασίφ Ξύλο 73x219x101 εκ

Δες το προϊόν

Τι κρατάμε για το σπίτι

Η Κατοικία στον Διόνυσο δείχνει ότι η ηρεμία ενός σπιτιού δεν έρχεται από πολλά πράγματα, αλλά από λίγα και σωστά. Δύο-τρία υλικά που επαναλαμβάνονται, ένα ενιαίο δάπεδο από μέσα προς τα έξω και μια παλέτα από μπεζ, γκρι και ζεστό καφέ αρκούν για να δέσει όλο το σπίτι.

Κράτησε και την ιδέα του φωτός ως διακόσμηση: ένας άδειος τοίχος απέναντι από παράθυρο ή φεγγίτη γεμίζει σκιές που αλλάζουν όλη τη μέρα. Για το βράδυ, δες τις ιδέες φωτισμού για το σαλόνι.

Η ομάδα πίσω από το έργο

Το Desypri & Misiaris Architecture είναι αρχιτεκτονικό γραφείο με έδρα την Αθήνα. Το ίδρυσαν η Ήρα Δεσύπρη και ο Αριστείδης Μησιάρης, απόφοιτοι αρχιτεκτονικής του ΕΜΠ. Το γραφείο έγινε γνωστό με τους «Μονόλιθους», δύο κατοικίες στη Μάνη που διακρίθηκαν στο World Architecture Festival και στο Architecture MasterPrize το 2022 και στα Βραβεία Ελληνικής Αρχιτεκτονικής της DOMa το 2023. Η Κατοικία στον Διόνυσο έφτασε στους φιναλίστ των ίδιων βραβείων το 2024. Περισσότερα έργα θα βρεις στο desypri-misiaris.com και στο Instagram @desypri_misiaris_architecture.

Αρχιτεκτονικός σχεδιασμός: Desypri & Misiaris Architecture · Υπεύθυνοι αρχιτέκτονες: Ήρα Δεσύπρη, Αριστείδης Μησιάρης · Ομάδα σχεδιασμού: Λαμπρίνα Λύρου, Δανάη Τσέλου · Στατική μελέτη: Φωτεινή Καραγιάννη · Η/Μ μελέτη: Ιδέα Μελετητική (Αλέξανδρος Νικολαΐδης) · Μελέτη φύτευσης: Αθανάσιος Μησιάρης · Μελέτη φωτισμού: Nea Polis (Βίκυ Δημάκη) · Φωτογραφίες: Γιώργος Σφακιανάκης · Διόνυσος, Αττική, 2023.