Ανακαίνιση διαμερίσματος στη Λισαβόνα: από σκοτεινό γραφείο σε σπίτι με ροζ και μπλε

Στη Λισαβόνα, η Rua de São Sebastião da Pedreira ήταν κάποτε μια από τις κεντρικές αρτηρίες της πόλης. Σε ένα κτίριο των αρχών του 20ού αιώνα πάνω σε αυτόν τον δρόμο, ένα σκοτεινό γραφείο έγινε σπίτι: ένα διαμέρισμα 167 τ.μ. με ροζ τοίχους που στρίβουν, ένα μπλε κουτί στη μέση και ζεστό ξύλο πεύκου σχεδόν παντού.

Το έργο λέγεται São Sebastião 123 και το υπογράφει το γραφείο ALA.rquitectos από τη Λισαβόνα, με τους αρχιτέκτονες Mafalda Ribeiro Ambrósio και João Gomes Leitão. Τις φωτογραφίες τράβηξε το στούντιο αρχιτεκτονικής φωτογραφίας do mal o menos. Αν ζεις σε παλιό διαμέρισμα με σκοτεινά δωμάτια, θα βρεις εδώ πολλές ιδέες.

Ένα γραφείο του ’90 σε κτίριο με ιστορία

Μέσα σε έναν αιώνα, το κτίριο άλλαξε πολλές χρήσεις· κάποια εποχή φιλοξένησε ακόμη και μια φιλαρμονική εταιρεία. Όταν οι αρχιτέκτονες ανέλαβαν τον χώρο, βρήκαν ένα γραφείο της δεκαετίας του ’90: έναν ανοιχτό χώρο εργασίας και μια σειρά από μικρά γραφεία, χωρισμένα με ελαφριά χωρίσματα.

Τα χωρίσματα αφαιρέθηκαν όλα. Μόλις ο χώρος άδειασε, φάνηκε το πραγματικό του πρόβλημα: αρκετά σημεία με ελάχιστο φυσικό φως και ανεπαρκή αερισμό. Η λύση ήταν μια μικρή καινούργια αυλή, στην οποία μπορείς να βγεις, και η αναδιοργάνωση μιας δεύτερης που υπήρχε ήδη. Με το φως και τον αέρα που έφεραν, τα υπνοδωμάτια μπόρεσαν να πάνε στο πίσω, πιο ήσυχο μέρος του σπιτιού.

Η νέα κάτοψη: διαγώνιοι, καμπύλες και ροή

Το μπροστινό μισό του σπιτιού, εκεί όπου περνά η μέρα, δεν χωρίστηκε σε κλασικά δωμάτια. Δύο ροζ τοίχοι που δεν σχηματίζουν ορθές γωνίες ξεκινούν από την είσοδο και, με λοξές γραμμές και απαλές καμπύλες, οδηγούν το βλέμμα και το βήμα. Σε κάποια σημεία ο χώρος στενεύει σαν πέρασμα και αμέσως μετά ανοίγει σε μεγάλες, φωτεινές ζώνες όπου θέλεις να σταθείς.

Στην κύρια όψη, προς τον δρόμο, βρίσκεται το μεγάλο σαλόνι, με ένα παράθυρο και μια μπαλκονόπορτα σε όλο το ύψος που βγάζει σε ένα στενό μπαλκόνι. Μια βιβλιοθήκη από πεύκο πιάνει όλο το μήκος του τοίχου, με ανοιχτά ράφια επάνω και ντουλάπια κάτω. Αν σκέφτεσαι κάτι ανάλογο, δες πώς να διακοσμήσεις μια βιβλιοθήκη χωρίς υπερφόρτωση.

Δίπλα στο σαλόνι, πάλι στην πρόσοψη, υπάρχουν δύο μικρά δωμάτια που λειτουργούν ως γραφεία, βιβλιοθήκη ή χώρος για συναντήσεις. Είναι η απάντηση των αρχιτεκτόνων σε κάτι που ζουν πια πολλές οικογένειες: η δουλειά και η οικογενειακή ζωή μοιράζονται το ίδιο σπίτι.

Το μπλε κουτί της κουζίνας

Για να οργανωθεί όλη αυτή η ροή χρειαζόταν ένα σταθερό σημείο, ένας «μεντεσές» γύρω από τον οποίο γυρίζουν οι χώροι. Αυτός είναι ένας μεγάλος μπλε όγκος στη μέση του σπιτιού: ορίζει πού τελειώνει το σαλόνι και πού αρχίζει η τραπεζαρία, και ταυτόχρονα αφήνει τους χώρους να απλώνονται γύρω του.

Μέσα στο κουτί κρύβεται η κουζίνα. Δύο συρόμενες πόρτες την κάνουν πέρασμα από το σαλόνι στην τραπεζαρία: όταν είναι ανοιχτές, σαλόνι, κουζίνα και τραπεζαρία επικοινωνούν. Στις δύο πλευρές του στενού χώρου εργασίας υπάρχουν ντουλάπια σε βαθύ μπλε με μεταλλικούς πάγκους, και στο πάτωμα terrazzo. Η Mafalda Ribeiro Ambrósio εξήγησε στο Dezeen ότι ήθελαν η κουζίνα να είναι το ζωντανό, χρωματιστό κέντρο του σπιτιού.

Στην άλλη άκρη του κουτιού απλώνεται η τραπεζαρία, με δρύινο τραπέζι, τρία λευκά κρεμαστά φωτιστικά και έναν μακρύ πάγκο με ράφια από πεύκο στη μία πλευρά. Πίσω της, μια πόρτα σε όλο το ύψος ανοίγει στη νέα αυλή.

Έπιπλο για δίσκους βινυλίου από ξύλο δρυ και μέταλλο Π48 εκ. Μ47xΠ48xΥ83cm

Δες το προϊόν

Hiba μεταλλικό ντουλάπι με 2 πόρτες Μ50xΠ85cm

Δες το προϊόν

Ροζ, μπλε και ξύλο πεύκου

Τα χρώματα δεν βγήκαν από ένα δειγματολόγιο. Οι αρχιτέκτονες τα πήραν από τα βότσαλα του terrazzo της κουζίνας: ένα βαθύ μπλε με πράσινες χρωστικές και ένα ανοιχτό, απαλό ροζ. Ήθελαν δροσερές αποχρώσεις που να κάνουν αντίθεση με τους ζεστούς τόνους του πεύκου στα πατώματα και στα έπιπλα, και το αποτέλεσμα είναι ζωηρό χωρίς να κουράζει.

Εκεί όπου το terrazzo συναντά το ξύλινο πάτωμα, η ένωση γίνεται με μια καθαρή διαγώνιο, την ίδια γεωμετρία που έχουν και οι τοίχοι. Μικρές λεπτομέρειες από μπρούντζο, στα φωτιστικά, στους καθρέφτες και στα πόμολα, δένουν όλη την παλέτα. Το terrazzo, άλλωστε, είναι συγγενής του δικού μας μωσαϊκού, που επιστρέφει στα ελληνικά σπίτια μετά από χρόνια.

Φωτιστικό Δαπέδου Flozer 287-000011 Φ36,5x79cm Ε27 25W Marble Effect Blue Inart

Δες το προϊόν

Φωτιστικό δαπέδου Rivo Megapap E27 ξύλινο – ρατάν χρώμα φυσικό Ø38×140εκ.

Δες το προϊόν

Τι έμεινε από το παλιό κτίριο

Από το γραφείο του ’90 δεν κρατήθηκε τίποτα. Το έργο όμως αφορούσε μόνο τους εσωτερικούς χώρους, έτσι το κτίριο κρατά την όψη του προς τον ιστορικό δρόμο, με τα ψηλά παράθυρα και τα στενά μπαλκόνια. Κρατήθηκε και η αυλή που υπήρχε ήδη στο πίσω μέρος: αναδιοργανώθηκε και δουλεύει πια μαζί με την καινούργια.

Οι αυλές δεν σχεδιάστηκαν μόνο για φως και αέρα. Οι αρχιτέκτονες τις είδαν σαν προέκταση του σπιτιού, σαν ένα ακόμη δωμάτιο στο ύπαιθρο. Η καινούργια έχει τοίχους ντυμένους με ανοιχτόχρωμα κεραμικά πλακάκια, δάπεδο από terrazzo, έπιπλα από μαύρο ατσάλι και πολλά φυτά σε γλάστρες.

Από εκεί φωτίζονται και οι χώροι γύρω της. Ένα υπνοδωμάτιο παίρνει φως από ένα γυάλινο άνοιγμα προς την αυλή, ενώ ένα μικρότερο, στρογγυλό παράθυρο φέρνει φως στον διάδρομο δίπλα του.

Το κοινό μπάνιο συνεχίζει την ίδια γλώσσα: κεραμικά πλακάκια στους τοίχους και terrazzo στο πάτωμα, όπως στην αυλή. Ένας στρογγυλός καθρέφτης με μπρούντζινο πλαίσιο αντανακλά το ροζ της πόρτας.

Τι κρατάμε για το σπίτι

Πολλά ελληνικά διαμερίσματα των δεκαετιών του ’60 και του ’70 έχουν το ίδιο πρόβλημα με το γραφείο της Λισαβόνας: δωμάτια στο βάθος που βλέπουν σε φωταγωγό και παίρνουν ελάχιστο φως. Αν δεν μπορείς να ανοίξεις αυλή, φέρε το φως πιο μέσα. Ένα εσωτερικό άνοιγμα, ένας φεγγίτης πάνω από την πόρτα ή μια πόρτα με τζάμι αφήνουν το φως του δωματίου που βλέπει έξω να περάσει στον διάδρομο.

Το δεύτερο μάθημα είναι το χρώμα. Δεν χρειάζεται να βάψεις όλους τους τοίχους: ένας μόνο όγκος σε έντονο χρώμα, όπως τα ντουλάπια της κουζίνας ή μια εντοιχισμένη ντουλάπα, αρκεί για να δώσει χαρακτήρα. Αν το σπίτι σου έχει ακόμη το αρχικό μωσαϊκό, μην το καλύψεις. Τρίψε το, γυάλισέ το και πάρε από τα βότσαλά του την παλέτα για τα υπόλοιπα.

Τέλος, το ξύλο. Το πεύκο είναι οικονομικό και ζεσταίνει κάθε δροσερό χρώμα δίπλα του. Μια βιβλιοθήκη σε όλο το μήκος ενός τοίχου, με ράφια επάνω και ντουλάπια κάτω, λύνει την αποθήκευση και γίνεται το κύριο έπιπλο του σαλονιού.

Craft Πάνω Ντουλάπι Απορροφητήρα Χρυσό Δρυς 60x32x68cm

Δες το προϊόν

Ντουλάπι Κουζίνας Lucas 350MWD1210 80x42x180cm Oak-Green

Δες το προϊόν

Η ομάδα πίσω από το έργο

Το ALA.rquitectos ίδρυσαν οι αρχιτέκτονες Mafalda Ribeiro Ambrósio και João Gomes Leitão, που πριν ανοίξουν το δικό τους γραφείο δούλεψαν πέντε χρόνια σε αρχιτεκτονικά γραφεία της Μαδρίτης. Επέστρεψαν στη Λισαβόνα το 2011 και το 2014 κέρδισαν τον διαγωνισμό για τη Casa Acreditar στο Πόρτο. Στην ανακαίνιση παλιών κτιρίων δίνουν ιδιαίτερη προσοχή. Περισσότερα έργα τους θα βρεις στο alarquitectos.pt και στο Instagram @ala.rquitectos.

Αρχιτεκτονική και έπιπλα: Mafalda Ribeiro Ambrósio, João Gomes Leitão · Styling χώρων: Mafalda Ribeiro Ambrósio · Αρχιτεκτονικό γραφείο: ALA.rquitectos · Φωτογραφίες: do mal o menos – Architectural Photography · São Sebastião 123, Λισαβόνα, 167 τ.μ.