Πέτρινο σπίτι στα Ρίκια Μεσσηνίας: ένα μικρό χωριό μέσα στον ελαιώνα

Τι γίνεται όταν μια οικογένεια δεν ζητά ένα μεγάλο εξοχικό, αλλά ένα μικρό χωριό; Στα Ρίκια της Μεσσηνίας, μέσα σε έναν ελαιώνα στις ακτές του νομού, το αρχιτεκτονικό γραφείο Arid σχεδίασε ένα πέτρινο σπίτι 500 τ.μ. για τα καλοκαίρια μιας οικογένειας. Η House in Rikia, όπως λέγεται το έργο, ολοκληρώθηκε το 2024 και δεν είναι ένας ενιαίος όγκος: είναι πέτρινα «σπιτάκια» στημένα γύρω από έναν κοινό κήπο, στο ύψος των ελαιόδεντρων.

Λιθοδομή από τοπική πέτρα, μαρμάρινα ανοίγματα που καδράρουν τη θέα, φυτεμένες στέγες και μια μακρόστενη πισίνα συνθέτουν ένα σπίτι που μοιάζει να φύτρωσε μέσα στο τοπίο. Τις φωτογραφίες υπογράφει ο Γιώργος Κορδάκης και το styling η Σίσσυ Ρουσάκη.

Ένα μικρό χωριό γύρω από έναν κήπο

Η αφετηρία ήταν μια επιθυμία των ιδιοκτητών: να ζουν όλοι μαζί, αλλά ο καθένας να έχει και τη δική του γωνιά. Οι αρχιτέκτονες τη μετέφρασαν με τη λογική των παλιών μεσογειακών οικισμών. Αντί για ένα μεγάλο κτίριο, μοίρασαν τις λειτουργίες σε ανεξάρτητους ορθογώνιους όγκους, που στέκονται χωριστά αλλά συνομιλούν μεταξύ τους, όπως τα σπίτια μιας γειτονιάς.

Στη μέση βρίσκεται ένας κεντρικός κήπος, η κοινωνική καρδιά του σπιτιού. Δεν είναι απλώς ένα ακόμη υπαίθριο δωμάτιο. Είναι το σημείο όπου όλοι συναντιούνται, για τις μικρές καθημερινές συνήθειες και τις αυθόρμητες μαζώξεις της οικογένειας. Οι όγκοι γύρω του τον προστατεύουν και του χαρίζουν σκιά, ενώ τα κενά ανάμεσα τους αφήνουν τον αέρα να κυκλοφορεί, για φυσικό δροσισμό τις ζεστές μέρες.

ΚΑΣΠΩ ΤΣΙΜΕΝΤΕΝΙΟ ΟΒΑΛ ΚΥΚΛΑΔΙΤΙΚΟ ΜΠΕΖ ΑΝΑΓΛΥΦΟ ΖΑΓΡΕ - 25.5x12x10cm

Δες το προϊόν

ΤΣΙΜΕΝΤΕΝΙΟ ΚΑΣΠΩ (3 ΣΧΕΔΙΑ) ΚΑΦΕ ΜΠΟΧΟ ΜΕ ΚΡΟΣΙΑ – Φ13.5×12.8cm

Δες το προϊόν

Στο ύψος των ελιών

Το πιο λεπτό εύρημα του έργου δεν φαίνεται με την πρώτη ματιά. Το σπίτι δεν υψώνεται πάνω από τον ελαιώνα για να κατακτήσει τη θέα. Όλο το συγκρότημα πατά σε μια πλατφόρμα μόλις 55 εκατοστών. Αρκεί για να φαίνεται η θάλασσα από το ισόγειο και, ταυτόχρονα, κρατά το σπίτι κοντά στα δέντρα και στο χώμα, σαν να ήταν πάντα εκεί. Η αρχιτεκτονική βυθίζεται στο τοπίο αντί να του επιβάλλεται. Αν σε γοητεύουν τα σπίτια που κρύβονται ανάμεσα στις ελιές, δες και ένα ακόμη σπίτι σε ελαιώνα στην Κέρκυρα.

Οι χώροι της μέρας, τα υπνοδωμάτια και οι ξενώνες απλώνονται σε διαφορετικούς όγκους και δένονται μεταξύ τους με βεράντες, αυλές και σκιερά ημιυπαίθρια περάσματα. Έτσι το μέσα και το έξω δεν χωρίζονται απότομα. Περνάς από το ένα στο άλλο μέσα από σκιά, φως και αρώματα του κήπου.

Πέτρα του τόπου και μάρμαρο

Τα υλικά έρχονται από την ίδια την περιοχή. Οι τοίχοι χτίστηκαν με ακανόνιστη τοπική πέτρα σε γκρι και σκουριασμένες αποχρώσεις, που δένει με τα χρώματα της μεσσηνιακής γης. Η στιβαρή λιθοδομή δίνει στο σπίτι αίσθηση διάρκειας, αλλά έχει και πρακτικό ρόλο: προσφέρει μόνωση και βοηθά τη βιοκλιματική συμπεριφορά του κτιρίου.

Μέσα σε αυτή τη συμπαγή μάζα ανοίγουν μεγάλα, γεωμετρικά ανοίγματα με πλαίσια από μάρμαρο. Λειτουργούν σαν κάδρα: το καθένα διαλέγει τη δική του εικόνα, άλλοτε τον ελαιώνα, άλλοτε τη θάλασσα ή τους λόφους γύρω. Οι επίπεδες στέγες είναι φυτεμένες, κι έτσι οι πέτρινοι όγκοι δεν ξεχωρίζουν απότομα από το πράσινο που τους περιβάλλει, μια λογική που θα βρεις και στις πράσινες ταράτσες.

ΚΑΣΠΩ ΤΣΙΜΕΝΤΕΝΙΟ ΤΕΡΑΚΟΤΑ ΠΡΟΣΩΠΟ - Φ14.5x23cm

Δες το προϊόν

ΚΑΣΠΩ ΤΣΙΜΕΝΤΕΝΙΟ ΚΑΦΕ ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΑΝΑΓΛΥΦΟ ΚΛΑΔΙ ΜΕ ΦΥΛΛΑ Φ13.5x12.5cm

Δες το προϊόν

Μέσα: λίγα υλικά, πολύ φως

Στο εσωτερικό η παλέτα μένει σκόπιμα λιτή: ζεστοί μπεζ τοίχοι, ανοιχτόχρωμα δάπεδα, ξύλο και λινές κουρτίνες που φιλτράρουν τον ήλιο. Στο καθιστικό, ένα τζάκι με σοβατισμένη καμινάδα πατά σε έναν μακρύ πάγκο από ακατέργαστη πέτρα, ενώ μεγάλες τζαμαρίες ανοίγουν προς τη βεράντα και την πισίνα.

Σε ένα άλλο καθιστικό, ένα μεγάλο άνοιγμα καδράρει μόνο βεράντα, θάλασσα και ουρανό. Λίγα έπιπλα αρκούν: μια κίτρινη πολυθρόνα, ένας χαμηλός καναπές-πάγκος, ένα μακρύ ξύλινο έπιπλο κάτω από το παράθυρο. Τα υπόλοιπα τα αναλαμβάνει η θέα.

Οι λεπτομέρειες είναι προσεγμένες χωρίς να φωνάζουν. Σε ένα από τα περάσματα, ένα διάτρητο πέτασμα σε χρώμα σκουριάς συνοδεύει τη σκάλα και αφήνει το φως να περνά, ενώ η τζαμαρία απέναντι φέρνει μέσα την πέτρα και τα φυτά της αυλής.

Τα υπνοδωμάτια είναι ήσυχα και φωτεινά. Από ένα παράθυρο με μαρμάρινο πλαίσιο, η ματιά διασχίζει όλο το δωμάτιο και βγαίνει από το απέναντι άνοιγμα, ξανά προς τη θάλασσα.

Στα μπάνια, ένας πάγκος-νιπτήρας από πέτρα με έντονα νερά, ξύλινα ντουλάπια και μαύρες βρύσες τοίχου κρατούν τη γήινη παλέτα του υπόλοιπου σπιτιού.

Η πισίνα και το Relax Room

Μια μακρόστενη πισίνα συνοδεύει την κύρια υπαίθρια ζώνη του σπιτιού. Το νερό καθρεφτίζει την πέτρα και τον ουρανό και φέρνει στο σύνολο μια ήρεμη, φωτεινή παρουσία.

Μόνο ένας όγκος ξεφεύγει από την κοινή στάθμη: το Relax Room. Στέκεται λίγο πιο ψηλά από τις κορυφές των ελαιόδεντρων και συνεχίζει σε μια δική του βεράντα. Από εκεί η θέα ανοίγει πάνω από τον ελαιώνα ως τον Μεσσηνιακό κόλπο, και το απόγευμα γίνεται το καλύτερο σημείο του σπιτιού για να δεις τον ήλιο να δύει.

Τι κρατάμε για το δικό μας σπίτι

Δεν χρειάζεσαι ένα εξοχικό 500 τ.μ. για να κρατήσεις κάτι από τα Ρίκια. Η πρώτη ιδέα είναι το κέντρο: μια αυλή, μια βεράντα ή ένα μικρό κομμάτι κήπου αλλάζει όταν όλα κοιτάζουν προς ένα σημείο, ένα μεγάλο τραπέζι κάτω από σκιά ή ένα παρτέρι με ένα δέντρο. Θα βρεις αρκετές ιδέες στον οδηγό μας για τη διακόσμηση της αυλής.

Η δεύτερη είναι το κάδρο: άφησε ένα παράθυρο ελεύθερο από βαριές κουρτίνες και αντικείμενα και βάλε μια πολυθρόνα να το κοιτάζει. Η τρίτη είναι τα υλικά: λίγα, φυσικά και τοπικά, όπως πέτρα, ξύλο και λινό, που ομορφαίνουν με τον χρόνο. Και η τέταρτη είναι ο κήπος: μεσογειακά φυτά που θέλουν λίγο νερό δίνουν χρώμα και άρωμα όλο το καλοκαίρι, όπως και οι μεσογειακές ιδέες διακόσμησης που φέρνουν το καλοκαίρι μέσα στο σπίτι.

ΚΑΣΠΩ ΚΕΡΑΜΙΚΟ ΕΚΡΟΥ ΚΥΜΑΤΙΣΤΟ ΜΕ ΠΟΔΙΑ ΞΥΛΙΝΑ ΣET/2 - L:Φ32x58, S:Φ24x36cm

Δες το προϊόν

ΚΑΣΠΩ Σ. ΜΗΛΟ ΤΣΙΜΕΝΤENIO ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ME ΞΥΛΙΝΑ ΠΟΔΙΑ Φ16x15.5/23.5cm

Δες το προϊόν

Η ομάδα πίσω από το έργο

Το Arid είναι αρχιτεκτονικό γραφείο με βάση την Αθήνα, που ίδρυσαν η Mathilda Beraha, ο Dimitrios Sotiropoulos και η Roxani Maragkoudaki. Το όνομα του σημαίνει «άνυδρος» και, όπως εξηγούν οι ίδιοι, δεν μιλά για τους ανθρώπους του γραφείου αλλά για τους τόπους όπου δουλεύουν και για τη στάση τους απέναντι τους: η αρχιτεκτονική δεν επιβάλλεται, απαντά σε ό,τι της δίνει ο τόπος. Περισσότερα έργα του γραφείου θα βρεις στο arid.gr.

Αρχιτεκτονική μελέτη: Arid (ομάδα σχεδιασμού: Roxani Maragkoudaki, Vasilis Kordas) · Στατική μελέτη: MV IKE, Μανώλης Μανιός · Η/Μ μελέτη: ConAp, Ανδρέας Ψαρουδάκης · Μελέτη φωτισμού: CPLD, Χρήστος Παπαχρήστου · Κατασκευή: Berios · Κουφώματα: Vertical · Χρωματισμοί και κονιάματα: Kraft · Μάρμαρα: Delta Marbles · Είδη υγιεινής και πλακάκια: Παπαπολίτης · Πισίνα: Stelnic · KNX: Technodome · Ξυλουργικά: Nino Tailor Made · Αρχιτεκτονικός φωτισμός: Electron, Smeka, Bell Lighting, Ataliotis · Κρύσταλλα και καθρέφτες: Ergo Glass · Σκίαση και ταπετσαρία επίπλων: Smart Shading · Styling: Σίσσυ Ρουσάκη · Φωτογραφίες: Γιώργος Κορδάκης · Ρίκια, Μεσσηνία, 2024.