Εξοχικό 35 τ.μ. στη Βάρκιζα: το ντους της εισόδου που μοιράζει το φως

Στη Βάρκιζα, το αθηναϊκό γραφείο aphe architecture studio των αρχιτεκτόνων Βαγγέλη Παπανδρέου και Κατερίνας Τσακμάκη σχεδίασε ένα μικρό σπίτι για τις διακοπές του καλοκαιριού: ένα διαμέρισμα 35 τ.μ., που η μελέτη του έγινε το 2024. Το πιο άβολο σημείο του, ένα ντους ακριβώς δίπλα στην είσοδο, έγινε η αφετηρία όλου του σχεδιασμού. Ένας καμπύλος τοίχος από υαλότουβλα και μια μπλε πόρτα, αντί να κρύβουν το ντους, μοιράζουν το φως σε όλο το σπίτι.

Το έργο λέγεται απλά «Χώρος Καλοκαιρινής Διαμονής στην Βάρκιζα» και τις φωτογραφίες υπογράφει ο Δημήτρης Κλεάνθης. Σε 35 τετραγωνικά χωράνε καθιστικό, κουζίνα με τραπεζαρία, υπνοδωμάτιο με γραφείο, ντους, ένα μικρό WC και ένα μπαλκόνι με αιώρα. Κι όμως, το σπίτι δεν μοιάζει στριμωγμένο, γιατί σχεδόν πουθενά δεν υπάρχει συμπαγής τοίχος ανάμεσα στους χώρους.

Η ιδέα: όταν το όριο γίνεται πέρασμα

Η περιγραφή των αρχιτεκτόνων ανοίγει με μια ερώτηση του φιλοσόφου Wittgenstein από τις «Παρατηρήσεις πάνω στα χρώματα»: μήπως αυτό που κρύβει τις μορφές είναι το θολό, επειδή σβήνει την αντίθεση ανάμεσα στο φως και στη σκιά; Από εκεί ξεκινά όλο το σπίτι. Ο τοίχος και η πόρτα, το σταθερό όριο ανάμεσα σε δύο δωμάτια, δίνουν τη θέση τους σε ημιδιάφανα υλικά και σε φύλλα που κινούνται. Το όριο γίνεται ταυτόχρονα και πέρασμα.

Γι’ αυτό οι αρχιτέκτονες δεν μιλούν για ευελιξία, αλλά για τις σχέσεις όσων ζουν μέσα του: ο καθένας αποφασίζει, με τον δικό του χρόνο, πόσο ανοιχτό ή κλειστό θα είναι το σπίτι. Η κάτοψη δείχνει πώς μοιράζονται τα λίγα τετραγωνικά.

Απλίκα από λινό και βελούδο Μ30xΠ30xΥ18cm

Δες το προϊόν

Φωτιστικό Οροφής Πολύφωτο Homelighting 77-8290 Nickel/White

Δες το προϊόν

Ένα ντους στην είσοδο, με υαλότουβλα και μπλε πόρτα

Ένα ντους δίπλα στην πόρτα της εισόδου είναι ό,τι λιγότερο θα ήθελε κανείς σε ένα μικρό σπίτι. Οι αρχιτέκτονες δεν προσπάθησαν να το εξαφανίσουν. Το τύλιξαν με έναν καμπύλο τοίχο από ημιδιάφανα υαλότουβλα και του έδωσαν μια ψηλή πόρτα βαμμένη σε μπλε. Μέσα, το ντους είναι στο ύψος του δαπέδου, με γραμμική σχάρα, κεφαλή βροχής και μπαταρίες σε ζεστό μπρούντζινο τόνο.

Η καμπύλη δεν μπήκε για διακόσμηση. Όπως γράφουν οι αρχιτέκτονες, το νέο όριο καθοδηγεί την κίνηση από την είσοδο προς τους υπόλοιπους χώρους, ενώ το φως περνά μέσα από τα υαλότουβλα και προς τις δύο μεριές. Δες και τον οδηγό μας για τα υαλότουβλα στο σπίτι και τις σωστές αναλογίες τους.

Καθιστικό και κουζίνα σε έναν φωτεινό χώρο

Από την είσοδο, η καμπύλη σε φέρνει κατευθείαν στο καθιστικό. Ένας χαμηλός καναπές σε κρεμ ύφασμα ακουμπά στον τοίχο, μπροστά του στέκονται δύο στρογγυλά ξύλινα τραπεζάκια και στο βάθος η κουζίνα πιάνει όλο τον απέναντι τοίχο. Το δάπεδο, με μεγάλες πλάκες σε χρώμα άμμου, είναι ίδιο σε όλο το σπίτι, ώστε τα 35 τετραγωνικά να διαβάζονται σαν ένας συνεχής χώρος.

Η κουζίνα είναι ντυμένη με φυσικό ξύλο σε ζεστό καφέ τόνο, με ντουλάπια κάτω από τον πάγκο και ψηλά ντουλάπια επάνω. Στο κενό ανάμεσα, ένα μακρόστενο παράθυρο κάνει την πλάτη της κουζίνας κάδρο για το πράσινο απ’ έξω, και μια λωρίδα φωτός κάτω από τα ντουλάπια φωτίζει τον πάγκο. Το σκούρο ξύλινο τραπέζι πατά σε ένα χοντρό κυλινδρικό πόδι και γύρω του μπαίνουν πτυσσόμενες καρέκλες με ψάθα.

Συρόμενα τζάμια αντί για τοίχο

Ανάμεσα στο καθιστικό και στο υπνοδωμάτιο δεν υπάρχει τοίχος, αλλά μεγάλα συρόμενα φύλλα με ξύλινο σκελετό και ματ γυαλί. Κλειστά, αφήνουν το φως να περνά αλλά θολώνουν τις μορφές, ακριβώς όπως στη φράση του Wittgenstein. Ανοιχτά, ενώνουν τα δύο δωμάτια σε ένα. Και στις «ενδιάμεσες στάσεις», όπως τις λένε οι αρχιτέκτονες, ο κάτοικος αποφασίζει κάθε φορά πόση ιδιωτικότητα θέλει.

Η ίδια λογική συνεχίζεται στα έπιπλα. Το γραφείο του υπνοδωματίου απλώνεται κατά μήκος του τοίχου, περνά δίπλα από την ξύλινη κολόνα των συρόμενων φύλλων και στην άλλη πλευρά γίνεται ράφι με στρογγυλεμένη άκρη. Πίσω του, ντουλάπες από φυσικό ξύλο ανεβαίνουν από το δάπεδο ως το ταβάνι, με μακριά ξύλινα χερούλια.

Ένα υπνοδωμάτιο για ζεστές νύχτες

Το υπνοδωμάτιο είναι λιτό και φωτεινό. Λευκές, αέρινες κουρτίνες σκεπάζουν την τζαμαρία, ένας ανεμιστήρας οροφής κινεί τον αέρα τα καλοκαιρινά βράδια και το διπλό κρεβάτι ακουμπά σε ένα ξύλινο κεφαλάρι με στρογγυλεμένες γωνίες.

Το κεφαλάρι κάνει και τη δουλειά του κομοδίνου: έχει ενσωματωμένο φωτιστικό τοίχου με γλόμπο, πρίζες και ένα μικρό στρογγυλό ράφι για τα απαραίτητα της νύχτας. Σε ένα μικρό δωμάτιο, ένα τέτοιο έπιπλο ελευθερώνει πολύτιμα εκατοστά.

Απλίκα από ξύλο δρυ Μ18xΠ22xΥ29cm

Δες το προϊόν

Διπλή απλίκα με βραχίονα από μπρούντζο και οπαλίνα

Δες το προϊόν

Ξύλο, άμμος, ώχρα και γυαλί

Για τα υλικά, οι αρχιτέκτονες είναι σαφείς: το φυσικό ξύλο, το δάπεδο σε απόχρωση άμμου, η ώχρα και το γυαλί δεν διαλέχτηκαν για να είναι απλώς όμορφα, αλλά για το πώς τα νιώθεις, με το βλέμμα και με την αφή. Κλείνουν την περιγραφή τους με μια φράση του αρχιτέκτονα Νίκου Κτενά: «Πιστεύω ότι κάθε ιδέα “κουβαλάει” και τα υλικά της».

Οι λεπτομέρειες μιλούν την ίδια ήρεμη γλώσσα. Τραπεζάκια, ράφια, γραφείο και κεφαλάρι έχουν στρογγυλεμένες άκρες, σαν να επαναλαμβάνουν την καμπύλη του ντους. Οι καρέκλες έχουν ψάθα και τα φωτιστικά είναι απλοί λευκοί δίσκοι στην οροφή και μικροί γλόμποι στους τοίχους.

Στην άκρη του υπνοδωματίου, οι κουρτίνες ανοίγουν σε ένα μπαλκόνι με αιώρα, λευκό στηθαίο και φυτά. Είναι η πιο καλοκαιρινή γωνιά του σπιτιού και θυμίζει τον λόγο που υπάρχει: τα αργά απογεύματα των διακοπών.

Μπουκλέ κουρτίνα με κρυφές θηλιές 180x140 cm

Δες το προϊόν

Βελούδινη κουρτίνα με κρυφές θηλιές 180x135 cm

Δες το προϊόν

Τι κρατάμε για το δικό μας σπίτι

Δεν χρειάζεσαι εξοχικό για να κρατήσεις κάτι από αυτό το διαμέρισμα. Η πρώτη ιδέα είναι να δεις το «πρόβλημα» του σπιτιού σου σαν αφετηρία: ένα μπάνιο σε άβολη θέση ή μια κολόνα μπορεί να γίνει το ωραιότερο σημείο του, αν το σχεδιάσεις αντί να το κρύψεις. Η δεύτερη είναι τα ημιδιάφανα όρια: υαλότουβλα, ματ γυαλί ή μια λινή κουρτίνα χωρίζουν χωρίς να κόβουν το φως.

Η τρίτη είναι λίγα υλικά σε όλο το σπίτι, το ίδιο δάπεδο και το ίδιο ξύλο, ώστε ένας μικρός χώρος να δείχνει δεμένος και ήσυχος. Η τέταρτη είναι τα έπιπλα που κάνουν διπλή δουλειά, όπως ένα κεφαλάρι που είναι και κομοδίνο. Για ακόμη ένα παράδειγμα, δες το Pocket House, ένα μικρό διαμέρισμα στο κέντρο της Αθήνας.

Επιτραπέζιο φωτιστικό από γυαλί και λινό Μ25xΠ25cm

Δες το προϊόν

SUTTON ΦΩΤΙΣΤΙΚΟ ΕΠΙΤΡΑΠΕΖΙΟ 46x46x86cm ΓΥΑΛΙ ΛΕΥΚΟ ΓΚΡΙ ΑΣΗΜΙ ΛΙΝΟ ΛΕΥΚΟ

Δες το προϊόν

Η ομάδα πίσω από το έργο

Οι αρχιτέκτονες Βαγγέλης Παπανδρέου και Κατερίνα Τσακμάκη ίδρυσαν το γραφείο τους το 2017 και το 2022 το μετονόμασαν σε aphe architecture studio. Σχεδιάζουν κυρίως κατοικίες και επαγγελματικούς χώρους, με έμφαση στην αφήγηση και στην εμπειρία του χώρου, ενώ έχουν ταξινομήσει και μελετήσει το αρχείο των αρχιτεκτόνων Δημήτρη και Σουζάνας Αντωνακάκη. Το γραφείο βρίσκεται στο Νέο Ψυχικό. Περισσότερα έργα τους θα βρεις στο aphearchitecture.gr και στο Instagram @aphe_architecture_studio.

Μελέτη και επίβλεψη: aphe architecture studio (Βαγγέλης Παπανδρέου, Κατερίνα Τσακμάκη) · Ξυλουργικά: Kalamatas woodexpert (Μάριος Καλαμάτας) · Πλακάκια και είδη υγιεινής: Vokos 16 (Αργύρης Βώκος) · Αλουμίνια: ALUSIK Αφοί Κρομμύδα (Νίκος Κρομμύδας) · Φωτισμός: City lights (Ντέπη Ασυμομίτη) · Οικιακές συσκευές: euronics (Λάμπρος Αντωνίου) · Φωτογραφίες: Δημήτρης Κλεάνθης · Βάρκιζα, Αττική · Έτος μελέτης: 2024.