Pocket House: δύο γραφεία του ’70 έγιναν μικρό διαμέρισμα στο κέντρο της Αθήνας

Στο εμπορικό τρίγωνο της Αθήνας, το αρχιτεκτονικό γραφείο STOA Studio Of Architecture πήρε δύο μικρά γραφεία των 25 τ.μ. σε μια τυπική πολυκατοικία του ’70 και τα έκανε ένα σπίτι. Το Pocket House είναι ένα μικρό διαμέρισμα 50 τ.μ. με θέα στην Ακρόπολη, σε μελέτη του 2023, και οργανώνεται γύρω από έναν σομόν όγκο που κρύβει μέσα του το μπάνιο και ντύνει απ’ έξω την κουζίνα. Γύρω του, το εμφανές μπετόν και τα αρχικά μωσαϊκά δάπεδα θυμίζουν τι ήταν κάποτε αυτός ο χώρος.

Τις φωτογραφίες υπογράφει η Βαλεντίνα Βαγενά. Το έργο παρουσιάστηκε τον Νοέμβριο του 2025 στο Archisearch, στη σειρά «The Greek Polykatoikia», με αφορμή μια κουβέντα για το πώς η αθηναϊκή πολυκατοικία της αντιπαροχής μπορεί να ζήσει μια δεύτερη ζωή.

Από δύο άδεια γραφεία, ένα σπίτι

Το κτίριο είναι κλασικό δείγμα της αρχιτεκτονικής του 1970 και αποτελείται κυρίως από μικρούς χώρους γραφείων. Οι περισσότεροι δεν λειτουργούν πια ούτε έχουν ζήτηση. Αντί να μείνουν κλειστοί, δύο από αυτούς ενώθηκαν σε ένα διαμέρισμα. Είναι μια μικρή απάντηση σε ένα μεγάλο ερώτημα: τι κάνουμε με τις πολυκατοικίες που ήδη έχουμε, τώρα που η Ευρώπη ζητά να γκρεμίζουμε λιγότερα κτίρια και να ανακαινίζουμε περισσότερα.

Ο ιδιοκτήτης ζήτησε ένα σπίτι με δυνατή αισθητική ταυτότητα, που θα μπορούσε να το ζήσει και ένας επισκέπτης για λίγες μέρες και ο ίδιος για χρόνια. Γι’ αυτό η ομάδα δεν σχεδίασε ένα ακόμη ουδέτερο διαμέρισμα βραχυχρόνιας μίσθωσης, αλλά κυνήγησε την αυθεντικότητα. «Σε δέκα χρόνια φαντάζομαι τον ιδιοκτήτη του έργου να μένει εκεί», είπε στο Archisearch η αρχιτέκτονας και συνιδρύτρια του γραφείου Ελένη Παπαγεωργίου.

Ένα σομόν κουτί στη μέση του χώρου

Για το STOA, κάθε έργο ξεκινά από την κάτοψη, και εδώ η κάτοψη είναι απλή και έξυπνη. Οι εσωτερικοί τοίχοι έφυγαν και ο χώρος έγινε ένα ανοιχτό στούντιο με κουζίνα και σαλόνι, ένα υπνοδωμάτιο και ένα μικρό μπάνιο. Όλα στήνονται γύρω από ένα ορθογώνιο κουτί σε απόχρωση σομόν. Μέσα του κρύβεται το μπάνιο, απ’ έξω απλώνεται η κουζίνα και στο πλάι του, δίπλα στην πόρτα του μπάνιου, ανοίγει μια ντουλάπα με κρεμάστρα.

«Μια καλή κάτοψη δεν βγαίνει ποτέ εκτός μόδας», λέει η Ελένη Παπαγεωργίου. Το κουτί το αποδεικνύει: μαζεύει σε λίγα τετραγωνικά ό,τι θέλει νερό και αποθήκευση και αφήνει τον υπόλοιπο χώρο ελεύθερο να αναπνέει.

Η κουζίνα είναι ένας πάγκος σε μία γραμμή, ντυμένος από πάνω ως κάτω στο ίδιο χρώμα: ντουλάπια σε σομόν λάκα, πάγκος και πλάτη με τετράγωνα πλακάκια στον ίδιο τόνο, ανοιχτά ράφια με κρυφό φωτισμό από κάτω. Ψηλά, μια γυάλινη λωρίδα στην κορυφή του όγκου αφήνει το φως να περνά και στο μπάνιο.

Μπροστά στην κουζίνα, η τραπεζαρία είναι το εμβληματικό σετ Tulip του Eero Saarinen, με το λευκό στρογγυλό τραπέζι και τις καρέκλες που θυμίζουν τουλίπα, κάτω από ένα κίτρινο κρεμαστό φωτιστικό. Δίπλα, ένας ξύλινος μπουφές με ριγέ πόρτες και στρογγυλεμένες άκρες δίνει τη ρετρό νότα που διατρέχει όλο το σπίτι.

Ένα υπνοδωμάτιο πίσω από ριγωτό γυαλί

Το υπνοδωμάτιο δεν κλείνεται με τοίχο. Το γραφείο το χωρίζει από το καθιστικό με ένα μεταβλητό διαχωριστικό: ένα ψηλό πλαίσιο από ξύλο δρυός με ριγωτό γυαλί, πάνω στο οποίο στέκονται σομόν μεταλλικά ράφια για βιβλία. Το γυαλί θολώνει το κρεβάτι, αλλά αφήνει το φως των παραθύρων να φτάνει ως το βάθος του σπιτιού. Αν ψάχνεις κι άλλες λύσεις, δες τους τρόπους να χωρίσεις την κρεβατοκάμαρα σε ένα studio.

Πίσω του, το ευρύχωρο, πολυχρηστικό κρεβάτι είναι σχέδιο των αρχιτεκτόνων, με ξύλινο κεφαλάρι και βάση που απλώνεται στο πλάι σαν ράφι. Απέναντι, ανοιχτόχρωμες ντουλάπες ως το ταβάνι αγκαλιάζουν και το ψυγείο, ενώ μια χοντρή κολόνα από μπετόν στέκεται ανάμεσα σε κουζίνα και κρεβάτι σαν γλυπτό.

Μπετόν, μωσαϊκό και μάρμαρο Διονύσου

Όταν έπεσαν οι τοίχοι, ο σκελετός του κτιρίου έμεινε γυμνός, και οι αρχιτέκτονες τον κράτησαν έτσι. Οι κολόνες και τα δοκάρια από εμφανές σκυρόδεμα, με τα σημάδια από τα καλούπια της εποχής, δίνουν υφή και ιστορία δίπλα στις λείες, σατινέ επιφάνειες.

Τον ίδιο σεβασμό έδειξαν και στο πάτωμα. Τα χαρακτηριστικά μωσαϊκά δάπεδα της αρχικής κατασκευής διατηρήθηκαν και αποκαταστάθηκαν, και εκεί όπου στέκονταν κάποτε οι τοίχοι, τα κενά γέμισαν με λωρίδες από λευκό μάρμαρο Διονύσου. Έτσι το πάτωμα κρατά σαν χάρτη την παλιά κάτοψη, ενώ οι κολόνες πατούν σε λευκές μαρμάρινες βάσεις. Αν σου αρέσει αυτό το δάπεδο, θα βρεις κι άλλες ιδέες στο άρθρο μας για το μωσαϊκό που επιστρέφει.

Τα υλικά διαλέχτηκαν για να «παλιώσουν» ωραία, όπως λέει η ομάδα. Όλα τα χρωματιστά έπιπλα είναι σε σατινέ λάκα, το ξύλο είναι μασίφ δρυς και όλος ο σταθερός εξοπλισμός, από την κουζίνα ως τις ντουλάπες, σχεδιάστηκε από το STOA ειδικά για αυτό το σπίτι.

Φωτιστικό Δαπέδου Aca Lennon MF11185WH White/Marble

Δες το προϊόν

Επιτραπέζιο Φωτιστικό ArteLibre Λευκό Μάρμαρο 20x20x39cm

Δες το προϊόν

Λεπτομέρειες με χιούμορ

Στο Pocket House τα μικρά πράγματα μετράνε. Η πόρτα του μπάνιου, βαμμένη στο ίδιο σομόν με τον όγκο, έχει ένα τριγωνικό παράθυρο με ριγωτό γυαλί, που φέρνει φως μέσα και μοιάζει με κομμένο χαρτί. Στρογγυλά φωτιστικά τοίχου, σαν μικρά φεγγάρια, επαναλαμβάνονται σε κουζίνα και μπάνιο.

Το μπάνιο, κρυμμένο μέσα στο κουτί, είναι φωτεινό και χαρούμενο. Λευκά τετράγωνα πλακάκια με αρμούς σε σομόν ντύνουν τους τοίχους και μια γυάλινη ντουζιέρα κρατά τον χώρο ανοιχτό.

Ο πάγκος του νιπτήρα είναι από δρυ, με κίτρινα ντουλάπια που δένουν με το φωτιστικό της τραπεζαρίας. Το σομόν του όγκου μπαίνει κι εδώ, στους αρμούς και στην πόρτα, σαν υπογραφή.

Απλίκα τοίχου από χρωματιστό γυαλί Μ16xΠ23xΥ13cm

Δες το προϊόν

Φωτιστικό τοίχου από ραβδωτό οπαλίν γυαλί Π25cm

Δες το προϊόν

Τι κρατάμε για το δικό μας σπίτι

Το Pocket House δείχνει ότι σε λίγα τετραγωνικά η καλή οργάνωση μετράει περισσότερο από τα πολλά έπιπλα. Αν μαζέψεις κουζίνα, μπάνιο και αποθήκευση σε έναν όγκο, ο υπόλοιπος χώρος μένει ανοιχτός και ήσυχος. Ένα δυνατό χρώμα σε αυτόν τον όγκο, που επαναλαμβάνεται σε λίγα σημεία, αρκεί για να δώσει χαρακτήρα σε όλο το σπίτι.

Η δεύτερη ιδέα είναι να κρατάς ό,τι παλιό και καλό έχει ήδη το σπίτι, όπως ένα μωσαϊκό ή ένα ξύλινο πάτωμα, και να συμπληρώνεις τα κενά με ένα υλικό σε αντίθεση, αντί να ψάχνεις απομίμηση. Και η τρίτη είναι τα υλικά που αντέχουν, όπως η λάκα, το μασίφ ξύλο και το μάρμαρο.

Απλίκα από γυαλί και ξύλο

Δες το προϊόν

Απλίκα από ξύλο δρυ Μ18xΠ22xΥ29cm

Δες το προϊόν

Η ομάδα πίσω από το έργο

Το STOA Studio Of Architecture ιδρύθηκε στην Αθήνα το 2017 από τους Αλέξανδρο Κάππα, Μαργαρίτα Μαλλίρη, Ελένη Παπαγεωργίου και Ερατώ Χολή, με κοινή αφετηρία την Αρχιτεκτονική Σχολή του ΕΜΠ. Δουλεύει σε όλες τις κλίμακες, από την πόλη ως το αντικείμενο: κατοικίες, ξενοδοχεία, εμπορικούς και καλλιτεχνικούς χώρους, επαναχρήσεις παλιών κτιρίων, ακόμη και σκηνικά για κινηματογράφο και θέατρο. Η ομάδα αποφεύγει να έχει «ένα στυλ» και προτιμά να μιλά για ένα λεξιλόγιο που μεγαλώνει από έργο σε έργο. Περισσότερα έργα του γραφείου θα βρεις στο stoarch.com και στο Instagram @stoa_studio_of_architecture.

Αρχιτεκτονική και εσωτερικός σχεδιασμός: STOA Studio Of Architecture · Κατασκευή: Κωστής Στεφανής · Φωτογραφίες: Βαλεντίνα Βαγενά · Εμπορικό τρίγωνο, κέντρο Αθήνας · Μελέτη: 2023.

Κρεμαστό φωτιστικό από πλεκτό μπαμπού

Δες το προϊόν

Φωτιστικό οροφής από μπετόν τερακότα Δ16 εκ. Μ16xΠ16cm

Δες το προϊόν