Πώς χτίζεις ένα σπίτι μέσα στο δάσος χωρίς να του πάρεις περισσότερα απ’ όσα χρειάζεσαι; Στην Άβιλα της Ισπανίας, το γραφείο OF Architects (Ozaeta-Fidalgo) από τη Μαδρίτη και ο αρχιτέκτονας Ignacio G. Galán απάντησαν με το Camp Alliances, μια οικογενειακή κατοικία 450 τ.μ. που σχεδιάστηκε και χτίστηκε από το 2021 ως το 2025. Γωνιώδεις όγκοι ντυμένοι με μέταλλο σε πράσινους τόνους απλώνονται σε τρία επίπεδα πάνω σε μια επικλινή πλαγιά. Το ιδιαίτερο; Το σπίτι δεν θέλει να δεσπόζει πάνω από τα δέντρα, αλλά να ζει κάτω από αυτά.
Τις φωτογραφίες υπογράφει το ισπανικό στούντιο Imagen Subliminal (Miguel de Guzmán, Rocío Romero). Το γραφείο κατατάσσει το έργο στην κατηγορία «οικολογική φροντίδα», και αυτό εξηγεί πολλές από τις επιλογές του.
Η ιδέα: μια «αμοιβαία σχέση» με το δάσος
Η αφετηρία ήταν μια ένταση ανάμεσα σε δύο στόχους: ένα σπίτι όσο γίνεται πιο συμπαγές και, ταυτόχρονα, δεμένο με το περιβάλλον του. Όπως εξήγησε ο Galán στο Dezeen, ο συμπαγής όγκος μειώνει τις θερμικές απώλειες και τα κέρδη σε ένα σχετικά ακραίο κλίμα. Περιορίζει όμως και το «αποτύπωμα» του κτιρίου μέσα στη συνέχεια του δάσους, που είναι πολύτιμη για τα ζώα της περιοχής. Οι αρχιτέκτονες μιλούν για μια «αμοιβαία σχέση» με τα δέντρα: το σπίτι παίρνει από το δάσος φως και θέα, αλλά προσέχει να το αφήσει όσο γίνεται πιο ανέπαφο.
Η γεωμετρία υπηρετεί την ίδια ιδέα. Οι στέγες σπάνε σε κλίσεις και οι όψεις γυρίζουν προς διαφορετικές κατευθύνσεις, ώστε κάθε δωμάτιο να έχει παράθυρα σε δύο τουλάχιστον πλευρές. Έτσι κάθε χώρος έχει φυσικό φως από περισσότερες από μία κατευθύνσεις, διαμπερή αερισμό και θέα σε δύο πλευρές του δάσους.
Μια βεράντα κάτω από τις κορυφές των δέντρων
Η είσοδος βρίσκεται στη βόρεια πλευρά, προστατευμένη κάτω από τον όγκο του σπιτιού. Στη νότια άκρη, εκεί όπου το έδαφος κατηφορίζει, το σπίτι αποκτά ένα επιπλέον επίπεδο κάτω από το ισόγειο. Μπροστά του, μια μεγάλη βεράντα σηκώνεται πάνω σε λεπτές κίτρινες κολόνες, ώστε να φτάνει στο ύψος του ισογείου.
Οι αρχιτέκτονες τη σκέφτηκαν ως «κλιματικό φίλτρο», έναν ενδιάμεσο χώρο ανάμεσα στο μέσα και στο έξω που μαλακώνει το κλίμα πριν φτάσει στο σπίτι. Από τον κήπο φτάνεις εκεί από μια λευκή ελικοειδή σκάλα.
esmarketΠολυθρόνα Κουνιστή ArteLibre BERTIE Πράσινο Βελούδο/Μέταλλο/Ξύλο 87x72x96cm
La RedouteΚουρτίνα με καψούλια από βαμβάκι λινό 250x140 cm
La RedouteΕπιτραπέζιο φωτιστικό από μασίφ ξύλο δρυ και οπαλίνα
decoshop.grΠολυθρόνα KOLDENREE Πράσινο Βελούδο/Μέταλλο/Ξύλο 74x72x91cm
La RedouteΛινή κουρτίνα με καψούλια 260x135 cm
decoshop.grΦΩΤΙΣΤΙΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟΥ LED BLAIN PRO HM4454.01 ΛΕΥΚΗ ΒΑΣΗ ABS-ΓΚΡΙ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟ 51,8×40Υεκ.
Anesis HomeSupergreens Πολυθρόνα Δερμάτινη Teak Λευκή 63x70x88 εκ.
La RedouteΛινή βουάλ κουρτίνα 140x180 cm
La RedouteΑπλίκα από μεταλλικό σίδερο και οπαλίνα
esmarketΣετ Τραπεζαρία Κήπου ArteLibre RAROTONGA Καρυδί/Λευκό Polywood/Αλουμίνιο/Ξύλο Με 2 Πολυθρόνες 14990707
La RedouteΕλαφριά λινή κουρτίνα 130x280 cm
La RedouteΑπλίκα από χρωμέ μέταλλο και οπαλίνα Π28cm
Από πάνω, ένα στέγαστρο σε σχήμα δαχτυλιδιού τυλίγει τη βεράντα. Η καμπύλη του δεν είναι τυχαία: αφήνει ένα κενό μέσα στην κατασκευή, από το οποίο περνά και μεγαλώνει ένα δέντρο.
Ο Galán το περιγράφει με μια ωραία εικόνα: αντί να ανεβάσει τους ενοίκους πάνω από τις κορυφές των δέντρων, σε μια θέση που απλώς κοιτάζει και επιβλέπει το τοπίο, η βεράντα τους βάζει ακριβώς από κάτω τους. Στο ξύλινο deck κάθεσαι μέσα στη σκιά των κλαδιών, όχι πάνω από αυτά.
Το ισόγειο: ένας χώρος που ανοίγει και κλείνει
Στη νότια όψη, μεγάλες τζαμαρίες με συρόμενα φύλλα οδηγούν από τη βεράντα στον κοινόχρηστο χώρο του σπιτιού, όπου καθιστικό, κουζίνα και τραπεζαρία συνδέονται μεταξύ τους. Ένα συρόμενο χώρισμα τους μοιράζει όποτε χρειάζεται: στο πίσω μέρος μένουν η κουζίνα και μια γωνιά για καθιστικό, μπροστά το σαλόνι και μια τραπεζαρία διπλού ύψους.
Η παλέτα του ισογείου είναι ήρεμη και ζεστή. Πλακάκια σε ανοιχτό γκρι στο δάπεδο, ξύλινες επενδύσεις στους τοίχους και στις οροφές, λεπτές πράσινες κολόνες που θυμίζουν κορμούς και διάφανες κουρτίνες που φιλτράρουν το φως του δάσους. Σε μια γωνιά, ένας χτιστός πάγκος με μαξιλάρια και ένα ξύλινο τραπέζι κάθονται κάτω από φεγγίτη, μπροστά σε ένα παράθυρο που καδράρει τους κορμούς σαν πίνακα.
Στην κουζίνα, τα ντουλάπια ανεβαίνουν από το δάπεδο ως την οροφή και κρύβουν συσκευές και αποθήκευση πίσω από ενιαίες ξύλινες επιφάνειες. Μια ανοιχτόχρωμη νησίδα και ένα μασίφ ξύλινο τραπέζι κρατούν την καθημερινότητα στο κέντρο.
Μια πράσινη σκάλα και δωμάτια κάτω από τη στέγη
Στην άλλη άκρη του σπιτιού, στο χολ της εισόδου, μια ξύλινη ελικοειδής σκάλα τυλιγμένη σε πράσινο μέταλλο ανεβαίνει προς τους πάνω ορόφους.
Πάνω, κάτω από δίρριχτες και πριονωτές στέγες, βρίσκονται τα υπνοδωμάτια, το καθένα με δικό του μπάνιο, και ακόμη μερικά καθιστικά. Εδώ τα υλικά γίνονται ακόμη πιο λιτά: ξύλινα δάπεδα, λευκοί ασβεστωμένοι τοίχοι και παράθυρα σε ξύλινα πλαίσια που κοιτάζουν το δάσος. Σε ένα από τα υπνοδωμάτια, ένα χαμηλό ξύλινο έπιπλο χωρίζει το κρεβάτι από ένα γραφείο κολλημένο στο παράθυρο.
Σε ένα από τα καθιστικά, μια ανθρακί ξυλόσομπα με δύο καμινάδες στέκεται στη μέση του χώρου, κάτω από την ψηλή κεκλιμένη οροφή. Αλλού, ένα τριγωνικό παράθυρο ακολουθεί την κλίση της στέγης και φέρνει τα πεύκα πάνω από τον καναπέ.
Νερό που επιστρέφει στη φύση
Στο οικόπεδο δεν υπήρχε δίκτυο αποχέτευσης. Αντί για μια απλή λύση ανάγκης, οι αρχιτέκτονες ενσωμάτωσαν στο σπίτι και στον κήπο ένα σύστημα διαχείρισης νερού: το νερό αποθηκεύεται προσωρινά, διαχωρίζεται, φιλτράρεται και στο τέλος επιστρέφει στο περιβάλλον. Τη διαμόρφωση του τοπίου υπογράφει η Ambienta Paisajismo. Όπως λέει ο Galán, το έργο δεν θέλει μόνο να μειώσει το αποτύπωμά του, αλλά και να βοηθήσει το οικοσύστημα γύρω του να αναγεννηθεί.
Τι κρατάμε για το σπίτι
Δεν χρειάζεσαι σπίτι στο δάσος για να κρατήσεις κάτι από το Camp Alliances. Η πρώτη ιδέα είναι ο αέρας: αν το διαμέρισμά σου έχει παράθυρα σε δύο πλευρές, μην τα κλείνεις με ψηλά έπιπλα. Ένα ρεύμα αέρα από άκρη σε άκρη δροσίζει το σπίτι περισσότερο απ’ όσο νομίζεις.
Η δεύτερη είναι η ευελιξία. Μια συρόμενη πόρτα ή ένα χώρισμα σε ράγα σού επιτρέπει να κλείνεις την κουζίνα όταν μαγειρεύεις και να την ανοίγεις όταν έχεις κόσμο. Η τρίτη είναι η παλέτα: ξύλο, ανοιχτόχρωμα δάπεδα, λευκοί τοίχοι και ένα μόνο χρώμα από τη φύση, όπως εδώ το πράσινο, σε λίγα σημεία. Και η τέταρτη είναι οι κουρτίνες: διάφανες λινές ή βαμβακερές κουρτίνες μαλακώνουν το φως χωρίς να κρύβουν τη θέα.
Η ομάδα πίσω από το έργο
Το OF Architects ιδρύθηκε το 2023 στη Μαδρίτη από τους αρχιτέκτονες Arantza Ozaeta και Álvaro Martín Fidalgo, που έως τότε δούλευαν ως TallerDe2. Συνδυάζουν την πράξη με τη διδασκαλία και την έρευνα, και τους ενδιαφέρει η αρχιτεκτονική ως εργαλείο για την αστική αναγέννηση, τη φροντίδα ανάμεσα στις γενιές και τις κοινωνικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις. Το 2025 διακρίθηκαν στο Design Vanguard του Architectural Record. Με τον Ignacio G. Galán είχαν συνεργαστεί ξανά σε μια κατοικία στη Μαδρίτη για ένα ζευγάρι μεγαλύτερης ηλικίας. Περισσότερα έργα του γραφείου θα βρεις στο ozaeta-fidalgo.com και στο Instagram @ozaetafidalgo. Δες και άλλα σπίτια από αρχιτέκτονες.
Αρχιτεκτονική: OF Architects (Arantza Ozaeta, Álvaro M. Fidalgo) και Ignacio G. Galán · Συνεργάτες: Natalia Molina Delgado (σχεδιασμός και απεικόνιση), Bella Carriker, Pablo Saiz del Río (απεικόνιση) · Προμετρήσεις: Jorge Chico Jiménez · Στατική μελέτη: Alfredo Lafuente · Αρχιτεκτονική τοπίου: Ambienta Paisajismo · Εμβαδόν: 450 τ.μ. · Φωτογραφίες: Imagen Subliminal (Miguel de Guzmán, Rocío Romero) · Πηγές: ozaeta-fidalgo.com, Dezeen · Άβιλα, Ισπανία, 2021–2025.
