Ανάμεσα στα πεύκα της Νικήτης, στη Σιθωνία της Χαλκιδικής, η αρχιτέκτονας Κατερίνα Δανελάκη σχεδίασε και έχτισε ένα εξοχικό σπίτι 80 τ.μ. που δεν θέλει να ξεχωρίσει από το τοπίο, αλλά να του μοιάσει. Το N-House ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2023 και το γραφείο της, από τη Θεσσαλονίκη, ανέλαβε τα πάντα: την αρχιτεκτονική μελέτη, τη μελέτη φωτισμού και την κατασκευή. Αυτό που το κάνει ξεχωριστό είναι ο τρόπος που ο χώρος ανοίγει σε ύψος κάτω από μια ξύλινη στέγη, και το πώς τέσσερα υλικά, η πέτρα, το ξύλο, το γυαλί και το νερό, το δένουν με το δάσος γύρω του.
Η ιδέα: ένα σπίτι που συνεχίζει το δάσος
Η Δανελάκη ξεκίνησε από μια απλή σκέψη: ένα σπίτι διακοπών παίρνει την ταυτότητα του από τον τόπο, από το φως και από τα υλικά που ήδη υπάρχουν εκεί. Γι’ αυτό το N-House δεν έχει περίτεχνες μορφές ούτε κάτι που «φωνάζει». Οι γεωμετρίες είναι καθαρές, οι όγκοι απλοί, και το ενδιαφέρον βρίσκεται στις υφές και στο πώς τις αγγίζει ο ήλιος καθώς περνά η μέρα. Το αποτέλεσμα ισορροπεί ανάμεσα στη λιτότητα ενός σύγχρονου κτιρίου και στη ζεστασιά ενός σπιτιού που το ζεις ξυπόλυτος.
Από έξω, η πέτρα σε ψυχρούς γκρι τόνους εναλλάσσεται με λείες λευκές επιφάνειες και λεπτομέρειες σε σκούρο μέταλλο. Η πέτρα «πατά» το κτίριο στο έδαφος και το δένει με τη γη, ενώ οι λευκοί τοίχοι απλώνουν το φως και δίνουν μια αίσθηση καθαρότητας. Από πάνω, η ξύλινη στέγη με τις εμφανείς δοκούς δίνει ρυθμό στο σύνολο και κρατά το σπίτι σε ανθρώπινη κλίμακα, ενώ τα μεγάλα υαλοστάσια αφήνουν το μέσα και το έξω να κυλούν το ένα στο άλλο.
Ένα σαλόνι που ανοίγει προς τη στέγη
Μέσα, όλα οργανώνονται γύρω από ένα καθιστικό διπλού ύψους. Καμία ψευδοροφή δεν κρύβει τη στέγη: το βλέμμα ανεβαίνει ελεύθερα ως τα ξύλινα δοκάρια, και οι τζαμαρίες φέρνουν μέσα το πράσινο του κήπου. Σε ένα σπίτι 80 τ.μ. αυτό το ύψος κάνει τεράστια διαφορά, γιατί ο χώρος μοιάζει πολύ μεγαλύτερος απ’ ό,τι είναι.
Η φυσική υφή του ξύλου και της πέτρας συναντά εδώ καθαρές λευκές επιφάνειες και έπιπλα με οργανικές φόρμες. Ένας καμπυλωτός λευκός καναπές, στρογγυλεμένες πολυθρόνες με απαλή υφή και ένα χαλί με ακανόνιστο, σχεδόν βοτσαλωτό σχήμα μαλακώνουν τις ευθείες της αρχιτεκτονικής. Στα ψηλά τζάμια, ξύλινα στόρια φιλτράρουν τον καλοκαιρινό ήλιο και ρίχνουν ρίγες φωτός στο πάτωμα.
Η σκάλα που μοιάζει να αιωρείται
Το στοιχείο που θυμάσαι από το N-House είναι η πλωτή ξύλινη σκάλα. Τα σκαλοπάτια βγαίνουν από τον λευκό τοίχο χωρίς ορατή στήριξη και κάτω από το καθένα κρύβεται μια γραμμή φωτός. Λειτουργεί σαν γλυπτό μέσα στο σαλόνι: ενώνει τα δύο επίπεδα χωρίς να κλείνει τον χώρο, αφού ανάμεσα στα σκαλιά η ματιά περνά από τη μια άκρη στην άλλη.
esmarketΣετ Τραπεζαρία Κήπου ArteLibre RAROTONGA Καρυδί/Ανθρακί/Φυσικό/Μαύρο Polywood/Αλουμίνιο/Rattan Με 2 Πολυθρόνες 14990736
designdropsΦωτοσωλήνας Merry Christmas Led 600-20227 184x5x65,5cm 6000K IP44 Blue-Silver
designdropsΧαλί Naf Naf Marivan Braided Cobblestone Grey Βιοκαρπέτ
decoshop.grΠολυθρόνα τραπεζαρίας Elara γκρι αλουμίνιο-Olefin - ξύλο τέακ 56x62x78Υεκ.
decoshop.grΦωτοσωλήνας 230V LED 50m μονοκάναλος διάφανος σωλήνας 13mm θερμό λευκό με 36 LED/m κοπή/2m 2 σετ εξαρτήματα IP65
decoshop.grΧαλί Imperial 2504/X Greyish-Blue - 160cm x 230cm
esmarketΣετ Τραπεζαρία Κήπου BURUNDI Μπαμπού Αλουμίνιο/Γυαλί Με 2 Πολυθρόνες 14990223
designdropsΦωτιστικό Κολώνα Ip54 7W Led 3000K 420Lμ Anthracite VK/02140/AN/W VKLed
Anesis HomeΧαλί Madi Stone Beige Petrol 190x240
Anesis HomeSupergreens Πολυθρόνα Δερμάτινη Teak Μαύρη 63x70x88 εκ.
designdropsΦωτιστικό Κήπου Bolo R57044001 E27 Ip44 D40x71,3cm White RL Lighting
SpitishopΧαλί (240x300) Βιοκαρπέτ Savoir HL/49A Grey Blue
Εδώ φαίνεται και η δουλειά του γραφείου στον φωτισμό. Το φως δεν προστέθηκε στο τέλος, αλλά σχεδιάστηκε μαζί με την αρχιτεκτονική: γραμμές LED στα σκαλιά, κρυφές ταινίες κατά μήκος της στέγης, χαμηλά φωτιστικά στον κήπο. Το βράδυ, το σπίτι φωτίζεται κυρίως έμμεσα και η ατμόσφαιρα αλλάζει εντελώς.
Πέτρα, ξύλο και φωτιά
Ο δεύτερος πρωταγωνιστής είναι το τζάκι διπλής όψης, ντυμένο με την ίδια γκρι πέτρα των εξωτερικών τοίχων και ψηλό ως το ταβάνι. Έτσι το υλικό της πρόσοψης μπαίνει μέσα στο σπίτι και το εσωτερικό διαβάζεται σαν συνέχεια του έξω. Αν σε ενδιαφέρει η ιδέα, έχουμε μαζέψει κι άλλα τζάκια διπλής όψης που μοιράζουν τη ζεστασιά τους σε δύο χώρους.
Η κουζίνα κρατά χαμηλούς τόνους, για να μην ανταγωνίζεται την πέτρα και το ξύλο. Λευκά και γκρι ντουλάπια χωρίς έντονες λεπτομέρειες, μια νησίδα με λευκά σκαμπό και κρεμαστά φωτιστικά πάνω από τον πάγκο. Βρίσκεται ακριβώς κάτω από τη σκάλα, δίπλα στο τζάκι, ώστε όποιος μαγειρεύει να μένει μέρος της παρέας.
Η νησίδα κάνει και τη δουλειά του τραπεζιού: εδώ στρώνεται το πρωινό και το βραδινό κρασί, με τη θέα να ανοίγει προς τα τζάμια και τα σκαλοπάτια να ανεβαίνουν φωτισμένα από πίσω.
Ο όροφος: ξύλινο ταβάνι και ήπιες αποχρώσεις
Στον όροφο, το ξύλινο ταβάνι συνεχίζει ενιαίο σε όλους τους χώρους και δένει τα δωμάτια μεταξύ τους. Οι αποχρώσεις είναι ήπιες και οι υφές φυσικές: ένας τοίχος σε γκριζοπράσινο, μια ξύλινη συρταριέρα, ένας στρογγυλός ψάθινος καθρέφτης και ένα ψάθινο κρεμαστό φωτιστικό αρκούν για να ζεστάνουν το υπνοδωμάτιο, χωρίς να το γεμίσουν.
Σε ένα άλλο υπνοδωμάτιο, διάφανες λευκές κουρτίνες καλύπτουν όλο τον τοίχο με τα τζάμια και ένα χωνευτό τζάκι μέσα σε λευκή κατασκευή δίνει ζεστασιά τις πιο δροσερές νύχτες. Οι ντουλάπες χάνονται μέσα στον τοίχο, ώστε να μένει μόνο το φως.
Το μπάνιο τολμά λίγο περισσότερο χρώμα: σκούρα μπλε ανάγλυφα πλακάκια, ένας μπλε νιπτήρας-μπολ πάνω σε ξύλινο έπιπλο με κάθετες ρίγες και μια ντουζιέρα με γυαλί, όλα κάτω από την κεκλιμένη ξύλινη στέγη και έναν φεγγίτη που φέρνει φως από ψηλά.
Η πισίνα, προέκταση του σαλονιού
Οι μεγάλες τζαμαρίες ανοίγουν προς τον κήπο, όπου ημιυπαίθρια σημεία και η πισίνα λειτουργούν σαν φυσική προέκταση του εσωτερικού. Η στενόμακρη πισίνα περνά μπροστά από τον πέτρινο όγκο, με γυάλινο κιγκλίδωμα που δεν κόβει τη θέα, και δίπλα της μια σκεπαστή βεράντα με τραπέζι γίνεται η τραπεζαρία του καλοκαιριού. Είναι ένας χώρος για χαλάρωση και για να κοιτάς τα πεύκα, εκεί όπου, όπως το περιγράφει η ίδια η αρχιτέκτονας, η γεωμετρία συναντά τη φύση και η απλότητα γίνεται ποιότητα.
Τι κρατάμε για το δικό μας σπίτι
Δεν χρειάζεσαι εξοχικό στα πεύκα για να κρατήσεις κάτι από το N-House. Η πρώτη ιδέα είναι το ύψος: αν το σπίτι σου έχει κεκλιμένη στέγη, σοφίτα ή ψηλό ταβάνι, άφησε το να φαίνεται αντί να το κρύψεις. Η δεύτερη είναι ένα υλικό που περνά από το έξω στο μέσα, όπως η πέτρα της πρόσοψης στο τζάκι ή τα ίδια πλακάκια στη βεράντα και στο σαλόνι. Έτσι ακόμη και ένα μικρό σπίτι μοιάζει πιο ενιαίο.
Η τρίτη είναι το φως: λίγες κρυφές πηγές, κάτω από ένα ράφι, στα σκαλιά ή κατά μήκος ενός δοκαριού, αλλάζουν τη διάθεση ενός δωματίου περισσότερο από ένα ακριβό φωτιστικό. Και η τέταρτη είναι η ισορροπία: απέναντι σε σκληρά, ευθύγραμμα υλικά, έπιπλα με καμπύλες και απαλά υφάσματα κάνουν τον χώρο πιο φιλόξενο.
Το γραφείο πίσω από το έργο
Η Αικατερίνη Δανελάκη έχει το γραφείο της στη Θεσσαλονίκη και σχεδιάζει από την αρχή κάθε είδους κτίρια ή παρεμβαίνει σε υπάρχοντα, για επανάχρηση ή για αισθητική και λειτουργική αναβάθμιση. Στη δουλειά της η μελέτη φωτισμού είναι ένα εργαλείο που στηρίζει την αρχιτεκτονική σύνθεση, και στο N-House αυτό φαίνεται σε κάθε γωνιά. Περισσότερα έργα της θα βρεις στο danelaki.com και στο Instagram @katerina_danel.
Αρχιτεκτονική μελέτη, μελέτη φωτισμού και κατασκευή: Αικατερίνη Δανελάκη – Danelaki Architects · Φωτογραφίες: Νίκος Βαβδινούδης – Studio VD Photography (studiovd.gr), με τον Χρήστο Δημητρίου · Νικήτη, Σιθωνία Χαλκιδικής, 2023.
