Ξύλινες καλύβες στο πευκοδάσος: το Donavan House στην Κομπόρτα της Πορτογαλίας

Στο παραθαλάσσιο χωριό Κομπόρτα της Πορτογαλίας, μέσα σε ένα πευκοδάσος, το γραφείο PIMAA Architects από τη Λισαβόνα έχτισε ένα σπίτι που δεν μοιάζει με ένα σπίτι. Το Donavan House είναι μια κατοικία 417 τ.μ. μοιρασμένη σε πέντε ξύλινους όγκους, σαν μικρές καλύβες, που στέκονται γύρω από μια αυλή με πισίνα και δένουν μεταξύ τους με ξύλινα deck. Ολοκληρώθηκε το 2024 και η ιδέα του έρχεται από τις παλιές καλύβες των ψαράδων της περιοχής.

Το Dezeen το παρουσίασε με το όνομα Casa Donovan. Την κατασκευή ανέλαβε η εταιρεία ODUM και τις φωτογραφίες υπογράφει ο Ricardo Cruz.

Η ιδέα: οι καλύβες των ψαράδων

Η Κομπόρτα έχει βαθιές ρίζες στην ψαρευτική παράδοση, και από εκεί ξεκίνησαν οι αρχιτέκτονες. Ο ιδρυτής του γραφείου, Gonçalo Pires Marques, λέει ότι τον σχεδιασμό τον καθοδήγησαν τέσσερα πράγματα: οι ψαράδες, το πευκοδάσος, ο ήλιος και η παραλία. Λειτούργησαν σαν πυξίδα, ώστε το σπίτι να βγει αυθεντικό και να μη γεράσει με τις μόδες. Το γραφείο το βλέπει ως έναν σύγχρονο φόρο τιμής στην παράδοση των ψαράδων και στη δουλειά του χεριού.

Η δεύτερη μεγάλη απόφαση ήταν οικολογική. Αντί να καθαρίσουν το οικόπεδο από τα δέντρα, οι αρχιτέκτονες έβαλαν τις «καλύβες» στα κενά ανάμεσα στα πεύκα. Έτσι η φύση έδωσε σχήμα στην αρχιτεκτονική και όχι το αντίστροφο. Τα πεύκα μένουν στη θέση τους, ανάμεσα στους όγκους, και η άμμος με τα χαμηλά φυτά φτάνει ως την πόρτα.

Πέντε όγκοι γύρω από μια αυλή

Στο κέντρο του οικοπέδου βρίσκεται ο όγκος της ημέρας, με το καθιστικό, την τραπεζαρία και την κουζίνα κάτω από μια κεκλιμένη στέγη. Δύο μεγάλα παράθυρα κοιτάζουν την αυλή και την πισίνα. Δεξιά και αριστερά, δύο ορθογώνιοι όγκοι για τη νύχτα κλείνουν την αυλή: ο ένας έχει το κύριο υπνοδωμάτιο και ο άλλος τα δωμάτια των καλεσμένων. Έτσι οι φιλοξενούμενοι έχουν τη δική τους ησυχία και οι οικοδεσπότες τη δική τους.

Νότια, δύο μικρότερες κατασκευές πλαισιώνουν τον όγκο της ημέρας. Η μία είναι γυμναστήριο, στραμμένο στη δύση για να βλέπει το ηλιοβασίλεμα. Η άλλη είναι ένα ανοιχτό γκαράζ στα ανατολικά, που σημαδεύει την είσοδο στο κτήμα με λιτό τρόπο. Όλα συνδέονται με ξύλινα deck και διαδρόμους πάνω στην άμμο. Για να πας από το σαλόνι στο υπνοδωμάτιο, βγαίνεις λίγο έξω, στον ήλιο και στη μυρωδιά του πεύκου, όπως σε ένα μικρό χωριό.

Ξύλο, τσιμέντο και σοβάς

Τα υλικά είναι λίγα και φυσικά: ξύλο, τσιμέντο και σοβάς. Το γραφείο μιλά για «αλήθεια των υλικών», δηλαδή κάθε υλικό φαίνεται όπως είναι, χωρίς επενδύσεις που το κρύβουν. Όλοι οι όγκοι ντύνονται εξωτερικά με κάθετες ξύλινες σανίδες, και αυτή η κοινή επένδυση τους κάνει να διαβάζονται σαν μια οικογένεια.

Στις πλευρές που κοιτάζουν νότια, ξύλινες περσίδες μπαίνουν μπροστά από τα ανοίγματα. Δίνουν σκιά τις ζεστές ώρες και ιδιωτικότητα, και αφήνουν το φως να περνά σε λεπτές λωρίδες, που μέσα στο σπίτι γράφουν σκιές στο πάτωμα.

Η καρδιά του σπιτιού

Μέσα, το ξύλο συνεχίζει σε τοίχους και ταβάνια, και ο χώρος μοιάζει με ένα ζεστό ξύλινο κέλυφος. Τα δάπεδα και οι χτιστοί πάγκοι είναι γκρι, από τσιμέντο, δροσερά στο πόδι το καλοκαίρι. Τα μεγάλα τζάμια σε όλους τους όγκους φέρνουν μέσα όσο περισσότερο φως και θέα γίνεται. Όπως λένε οι αρχιτέκτονες, τα όρια ανάμεσα σε μέσα και έξω σχεδόν σβήνουν.

Στο καθιστικό, το δάπεδο χαμηλώνει και σχηματίζει έναν χωνευτό χώρο για κουβέντα. Χτιστοί πάγκοι από τσιμέντο γεμίζουν μαξιλάρια σε φυσικούς τόνους, ψάθινα καλάθια κρατούν κουβέρτες και δύο χαμηλά ξύλινα τραπεζάκια στέκονται στη μέση. Ένα κρεμαστό φωτιστικό σαν ψάθινο καλάθι και ένα υφαντό στον τοίχο δίνουν την αίσθηση ενός σπιτιού για αργά απογεύματα με φίλους.

Η τραπεζαρία έχει ένα μακρύ ξύλινο τραπέζι για πολλούς, κάτω από δύο ψάθινα κρεμαστά φωτιστικά. Στο βάθος, μια πράσινη σκαλιστή κονσόλα και ένας πολύχρωμος πίνακας φέρνουν χρώμα στον ξύλινο χώρο.

Στο ψηλότερο σημείο της στέγης ανοίγει ένας τριγωνικός φεγγίτης. Από εκεί το φως πέφτει πάνω στα δοκάρια και στις σανίδες και αλλάζει όλη τη μέρα. Μια παλιά πολυθρόνα με κεντητό ύφασμα και ένα χαλί με ασπρόμαυρα ζιγκ ζαγκ κάνουν τον λιτό χώρο πιο προσωπικό.

Φωτιστικό Οροφής Ξύλινο Φ28x35εκ. Με Μαύρη Αλυσίδα iliadis 95216 (Υλικό: Ξύλο, Χρώμα: Μαύρο) - Iliadis - il_95216

Δες το προϊόν

Κρεμαστό φωτιστικό από λινό και μπαμπού Μ32xΠ32xΥ130cm

Δες το προϊόν

Ζωή ανάμεσα σε μέσα και έξω

Το σπίτι είναι φτιαγμένο για τη ζωή της παραλίας. Σε έναν από τους ξύλινους όγκους, ένα ντους στον εξωτερικό τοίχο ξεπλένει την άμμο πριν μπεις μέσα, και τα deck οδηγούν από κάθε όγκο στην πισίνα.

Από τα δωμάτια, τα μεγάλα ανοίγματα λειτουργούν σαν κάδρα. Βλέπεις απέναντι τις άλλες «καλύβες», τα κόκκινα πουφ πάνω στο deck και τα πεύκα. Η αίσθηση θυμίζει περισσότερο διακοπές σε ένα μικρό χωριό παρά μια μεγάλη βίλα.

Τι κρατάμε για το σπίτι

Δεν χρειάζεσαι πευκοδάσος για να κρατήσεις κάτι από το Donavan House. Η πρώτη ιδέα είναι τα λίγα υλικά: ξύλο, γκρι τσιμεντοκονία ή σοβάς, και υφάσματα σε φυσικούς τόνους. Μαζί φτιάχνουν μια ήρεμη, ζεστή βάση που σηκώνει ένα ή δύο έντονα κομμάτια, όπως ένα χαλί με γεωμετρικό σχέδιο ή ένα πολύχρωμο έπιπλο.

Η δεύτερη είναι το φως. Οι περσίδες και τα ψάθινα φωτιστικά φιλτράρουν τον ήλιο και τη λάμπα και ζεσταίνουν την ατμόσφαιρα, σε ένα εξοχικό αλλά και σε ένα διαμέρισμα. Και αν έχεις αυλή, σκέψου την ως δωμάτιο: ένα ξύλινο deck, ένα εξωτερικό ντους ή μια μικρή πισίνα αλλάζουν τον τρόπο που ζεις το καλοκαίρι. Για έμπνευση, δες και τις μικρές πισίνες που έχουμε συγκεντρώσει.

Φωτιστικό Τοίχου - Απλίκα Fraser 262560135 19x25x24,5cm 1xE27 10W Wood Effect Natural-Anthracite Trio Lighting

Δες το προϊόν

Φωτιστικό Δαπέδου Fraser 562560135 Φ19x54cm 1xE27 10W Wood Effect Natural-Anthracite Trio Lighting

Δες το προϊόν

Η ομάδα πίσω από το έργο

Το PIMAA Architects ιδρύθηκε το 2007 στη Λισαβόνα από τους José Pires Marques και Gonçalo Pires Marques. Δουλεύει εκεί όπου συναντώνται η αρχιτεκτονική, ο πολεοδομικός σχεδιασμός και το design, με έμφαση σε πολιτιστικά, περιβαλλοντικά και δημόσια έργα. Η δουλειά του έχει διακριθεί, μεταξύ άλλων, με το βραβείο Valmor, το Sil Urban Rehabilitation Award και το διεθνές βραβείο βιώσιμης αρχιτεκτονικής του Πανεπιστημίου της Φεράρα. Περισσότερα έργα του γραφείου θα βρεις στο pimaa.pt και στο Instagram @pimaa_architects. Δες και άλλα σπίτια από αρχιτέκτονες.

Αρχιτεκτονικός σχεδιασμός: PIMAA Architects (Gonçalo Pires Marques) · Κατασκευή: ODUM · Εμβαδόν: 417 τ.μ. · Φωτογραφίες: Ricardo Cruz · Πηγές: PIMAA Architects, Dezeen · Κομπόρτα, Πορτογαλία, 2024.

Φωτιστικό Επιτραπέζιο Laut Ξύλο Μπαμπού Καφέ 33x35x35 εκ

Δες το προϊόν

Φωτιστικό Επιτραπέζιο Rousilique Καφέ Μασίφ Ξύλο 27x27x58 εκ.

Δες το προϊόν