Πόσο σπίτι χωράει σε 32 τετραγωνικά; Στην Παλιά Πόλη των Χανίων, το γραφείο inDetail Architecture έδωσε μια απάντηση που δύσκολα ξεχνάς. Ένα τριώροφο ενετικό κτίριο, σε έναν πλακόστρωτο πεζόδρομο, έγινε το Basilica House: ένα μικρό σπίτι σε τρία επίπεδα, με καθιστικό, κουζίνα, μπάνιο, χώρο ύπνου και γραφείο. Η μελέτη έγινε το 2024 και η κατασκευή ολοκληρώθηκε το 2025. Αυτό που το κάνει ξεχωριστό είναι μια κόκκινη μεταλλική κολόνα που διατρέχει όλο το ύψος του κτιρίου και κάνει σχεδόν όλη τη δουλειά.
Το έργο πήρε το πρώτο βραβείο στην κατηγορία σχεδιασμού εσωτερικών χώρων κατοικίας στα GRAIL Awards 2026. Τις φωτογραφίες υπογράφει ο Γιώργος Αναστασάκης (SOUTH space for photography). Αν σε τραβούν τα παλιά σπίτια της πόλης, δες και πώς ένα πέτρινο προσφυγικό στα Χανιά απέκτησε νέο όροφο.
Η ιδέα: όσο λιγότερες επεμβάσεις γίνεται
Το εσωτερικό του κτιρίου είναι στενό και ψηλό, με τρία μικρά επίπεδα το ένα πάνω στο άλλο. Οι αρχιτέκτονες ήθελαν να χωρέσουν εκεί άνετους, σύγχρονους χώρους, πειράζοντας όσο λιγότερο γινόταν το ιστορικό κέλυφος. Γι’ αυτό κράτησαν τα αρχικά ξύλινα μεσοπατώματα και τη στέγη, και συγκέντρωσαν όλα τα καινούργια σε μία κατασκευή στην καρδιά του σπιτιού.
Στον πυρήνα της βρίσκεται μια στρογγυλή μεταλλική κολόνα. Από αυτήν ξεκινούν σύνθετες δοκοί προς διάφορες κατευθύνσεις, που σηκώνουν τα φορτία των παλιών ξύλινων πατωμάτων και κρατούν τα κύρια φωτιστικά. Η κολόνα έχει και μια κρυφή δουλειά: μέσα της περνούν τα ηλεκτρολογικά, που μοιράζονται στους πάνω ορόφους μέσα από τις ξύλινες κατασκευές. Έτσι οι ιστορικοί τοίχοι έμειναν ανέγγιχτοι.
Καθώς ανεβαίνει, η μεταλλική σύνθεση αλλάζει μορφή. Γίνεται σκάλα, μετά ντουλάπα, μετά ξανά σκάλα, και στο τέλος σηκώνει το κρεβάτι, που μοιάζει να αιωρείται από πάνω της. Σε ένα σπίτι όπου κάθε εκατοστό μετράει, ένα μόνο στοιχείο κάνει τη δουλειά πολλών: στηρίζει, συνδέει, αποθηκεύει και φωτίζει.
Όλο αυτό το σύστημα βάφτηκε σε κόκκινους τόνους. Δεν κρύβεται, δηλώνει τον ρόλο του, και καθώς ανεβοκατεβαίνεις τις σκάλες το ανακαλύπτεις κομμάτι κομμάτι: μια δοκό με σποτ εδώ, μια κουπαστή εκεί, τη βάση του κρεβατιού πιο ψηλά. Οι φωτογραφίες από τις εργασίες δείχνουν πόση ακρίβεια χρειάστηκε για να στηθεί μια τέτοια κατασκευή μέσα σε ένα τόσο παλιό κτίριο.
designdropsΦωτιστικό Οροφής Red VK/04011/R VKLed
sticky.grΚΑΣΠΩ ΤΣΙΜΕΝΤΕΝΙΟ ΜΠΕΖ ΚΑΘΕΤΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΠΡΑΣΙΝΕΣ/ΚΟΚΚΙΝΕΣ - Φ10.5x9.5cm
designdropsΦωτιστικό Οροφής Κρεμαστό HL-3590-XS 77-4094 Darina Red Κρεμαστό Φ28 Homelighting
sticky.grΚΑΣΠΩ ΤΣΙΜΕΝΤΕΝΙΟ ΜΠΕΖ ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΚΑΘΕΤΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΠΡΑΣΙΝΕΣ/ΚΟΚΚΙΝΕΣ - Φ16x8.5cm
designdropsΦωτιστικό Οροφής Dixar 00763 1xΕ27 Φ36x45cm Red GloboStar
La RedouteΦωτιστικό από χρωματιστό γυαλί Υ112cm
Τρία επίπεδα, τρεις ρυθμοί της μέρας
Στο ισόγειο βρίσκονται το καθιστικό, η κουζίνα και ο χώρος φαγητού, με την πόρτα να ανοίγει κατευθείαν στον πεζόδρομο. Ένας χαμηλός καναπές με μαξιλάρια σε μουσταρδί και μπεζ τρυπώνει κάτω από τη σκάλα, ενώ ένα ξύλινο τραπέζι με καρέκλες γίνεται τραπεζαρία. Η κουζίνα έχει πράσινα ντουλάπια και λευκό πάγκο με στρογγυλεμένη γωνία, που μαλακώνει το πέρασμα, και πάνω της ένα παλιό ξύλινο δοκάρι θυμίζει την ηλικία του κτιρίου.
Το μεσαίο επίπεδο λειτουργεί σαν στάση ανάμεσα στους ορόφους. Εκεί βρίσκονται το μπάνιο, οι αποθηκευτικοί χώροι και ένα μικρό καθιστικό. Οι ξύλινες σκάλες στρίβουν γύρω από την κολόνα και κρυφό φως σε κάθε σκαλοπάτι οδηγεί το βήμα το βράδυ. Αν θέλεις να κερδίσεις χώρο γύρω από τη δική σου σκάλα, δες και τις ιδέες μας για αποθήκευση κάτω από τη σκάλα.
Στο πάνω επίπεδο, κάτω από τη στέγη, βρίσκονται ο χώρος ύπνου και ένα γραφείο. Το κρεβάτι πατά πάνω στη μεταλλική κατασκευή, δίπλα σε ένα παράθυρο με τούβλινο πλαίσιο, και ένας λεπτός ξύλινος σκελετός γύρω του ορίζει τη γωνιά του ύπνου σαν ουρανός κρεβατιού.
Λίγο πιο πέρα, ένας στενός ξύλινος πάγκος γίνεται γραφείο, με μια ανοιχτή κρεμάστρα για τα ρούχα από πάνω και ένα μικρό ντουλάπι στο πλάι. Όλα είναι φτιαγμένα στα μέτρα του χώρου, χωρίς ούτε ένα περιττό έπιπλο.
Ξύλο, σοβάς και φως που φιλτράρεται
Δίπλα στο κόκκινο μέταλλο, οι αρχιτέκτονες έβαλαν υλικά που ζεσταίνουν: κατασκευές από μασίφ πεύκο (σουηδική ξυλεία) και κόντρα πλακέ σημύδας. Το ανοιχτόχρωμο ξύλο κάνει τους μικρούς χώρους ήπιους και φιλόξενους. Στους τοίχους, μέσα και έξω, απλώθηκαν νέοι φυσικοί σοβάδες σε ζεστές αποχρώσεις του μπεζ, που πιάνουν όμορφα το φως.
Το μπάνιο δεν κλείνει με τοίχους αλλά με μεταλλικά πλαίσια και ραβδωτά ημιδιάφανα τζάμια. Το φως περνά μέσα από αυτά θολό και μαλακό, και η ιδιωτικότητα μένει. Μέσα, ένας στρογγυλός επιτραπέζιος νιπτήρας κάθεται πάνω σε κόκκινο ντουλάπι, ενώ μια μικρή κόγχη στον τοίχο γίνεται ράφι.
Ό,τι βρέθηκε στους τοίχους, έμεινε
Όσο προχωρούσαν οι εργασίες, αποκαλύφθηκαν αξιόλογα αρχιτεκτονικά στοιχεία του κτιρίου. Οι αρχιτέκτονες δεν τα έκρυψαν ξανά: τα ανέδειξαν και τα άφησαν να επηρεάσουν τις τελικές αποφάσεις. Έτσι σήμερα, δίπλα στο ανοιχτόχρωμο ξύλο, βλέπεις πέτρινα τόξα, μια καμάρα γεμισμένη με τούβλα και παλιά ξύλινα δοκάρια.
Οι λεπτομέρειες κρατούν την ίδια λογική ως το τέλος. Οι κουπαστές είναι λεπτοί κόκκινοι σωλήνες, τα σποτ κρέμονται από τις μεταλλικές δοκούς και, στο παράθυρο δίπλα στο κρεβάτι, η κουρτίνα κρέμεται κι αυτή από ένα κόκκινο μεταλλικό πλαίσιο.
Τι κρατάμε για το δικό μας σπίτι
Δεν χρειάζεται να μένεις σε ενετικό κτίριο για να δανειστείς κάτι από το Basilica House. Η πρώτη ιδέα είναι να ζητάς από μια κατασκευή να κάνει πολλές δουλειές: μια σκάλα με ντουλάπια, ένα πατάρι με αποθήκευση από κάτω, ένας πάγκος που γίνεται γραφείο. Η δεύτερη είναι το χρώμα: ένα μόνο έντονο χρώμα, σε ένα στοιχείο που έχει ρόλο, δίνει χαρακτήρα σε όλο το σπίτι χωρίς να το φορτώνει.
Η τρίτη είναι ο σεβασμός στο παλιό. Ένα δοκάρι, ένα κομμάτι πέτρας ή ένα τόξο που βγήκε στο φως αξίζει να μείνει ορατό, ακόμη κι αν χαλάει την τέλεια επιφάνεια. Και η τέταρτη είναι το φως: σε ένα μικρό μπάνιο, ένα χώρισμα με ραβδωτό τζάμι αφήνει τη μέρα να περάσει, χωρίς να χάνεται η ιδιωτικότητα.
Η ομάδα πίσω από το έργο
Το inDetail Architecture ιδρύθηκε το 2014 στα Χανιά από τους Αντώνη Δυσσεάκη και Νίκο Φουρνάρη. Σχεδιάζει χώρους που συνομιλούν με το φυσικό και το χτισμένο τοπίο, παίρνει στοιχεία από την παράδοση και τη σύγχρονη τεχνολογία και δίνει μεγάλο βάρος στη λεπτομέρεια και στην ίδια την κατασκευή. Στο Basilica House το γραφείο ανέλαβε και την κατασκευή, μαζί με τον Βαγγέλη Βαγγέλογλου. Περισσότερα έργα του θα βρεις στο indetailarch.com και στο Instagram @indetail_architecture.
Ομάδα μελέτης: inDetail Architecture (Αντώνης Δυσσεάκης, Νίκος Φουρνάρης, Βασίλης Τουρλίδας, Γιάννης Προσωπάρης) · Εσωτερικός σχεδιασμός, μελέτη φωτισμού, ηλεκτρομηχανολογική μελέτη και τρισδιάστατες απεικονίσεις: inDetail Architecture · Κατασκευή: Βαγγέλης Βαγγέλογλου, inDetail Architecture · Επίβλεψη κατασκευής: inDetail Architecture · Φωτογραφίες: Γιώργος Αναστασάκης / SOUTH space for photography · Παλιά Πόλη Χανίων, Κρήτη, 2024–2025.
