Σπίτι σε ελαιώνα στην Κέρκυρα: μπετόν, σκιά και ούτε ένα τζάμι

Ένα σπίτι χωρίς ούτε ένα τζάμι, χωρίς κλιματιστικό και χωρίς θέρμανση, που κλείνει τον χειμώνα και «στήνεται» ξανά κάθε άνοιξη. Σε μια πράσινη πλαγιά της Κέρκυρας, ανάμεσα σε λιόδεντρα και με θέα στη θάλασσα, ο Βρετανός αρχιτέκτονας Piers Taylor, ιδρυτής του Invisible Studio, έχτισε για την οικογένειά του ένα σπίτι σε ελαιώνα που θυμίζει περισσότερο κατασκήνωση παρά βίλα διακοπών.

Το έργο λέγεται House in an Olive Grove, δηλαδή «Σπίτι σε έναν ελαιώνα». Έχει περίπου 250 τ.μ., ο σχεδιασμός κράτησε έναν χρόνο και η κατασκευή, με ντόπιο συνεργείο, ξεκίνησε το 2021 και ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2024. Τις φωτογραφίες υπογράφει ο φωτογράφος αρχιτεκτονικής Jim Stephenson.

Ένα σπίτι που στήνεται σαν κατασκήνωση

Ο Taylor μιλά για το σπίτι σαν να ήταν κάμπινγκ. Ακούγεται παράξενο για ένα κτίριο από οπλισμένο σκυρόδεμα, όμως η ιδέα αφορά τον τρόπο που ζεις μέσα του και όχι τους τοίχους. Το σπίτι καλύπτει μόνο τα απολύτως βασικά: ένα στέγαστρο, σκιά και ένα μέρος για ύπνο. Τα υπόλοιπα τα στήνεις όταν φτάνεις, όπως μια σκηνή που δεν μπαίνει ποτέ ακριβώς στο ίδιο σημείο.

Η ζωή εδώ ακολουθεί τις εποχές. Τον χειμώνα όλα μαζεύονται και το σπίτι κλείνει, την άνοιξη ανοίγει ξανά. «Όταν ερχόμαστε, το κατοικούμε όπως μια κατασκήνωση», λέει ο αρχιτέκτονας, και θέλει η διαμονή να έχει κάτι προσωρινό και χαλαρό, μακριά από την αίσθηση ενός τελειωμένου, γυαλισμένου σπιτιού. Γι’ αυτό και οι χώροι δεν έχουν κλειδωμένη χρήση: μπορούν να αλλάξουν όσο αλλάζει η οικογένεια.

Τραπέζι Watson μέταλλο καφέ-γυαλί Φ60×70εκ

Δες το προϊόν

Τραπέζι Βοηθητικό Acapulco Γυαλί Πορτοκαλί 50*50*50εκ.

Δες το προϊόν

Ο ελαιώνας και το πιο άχαρο κομμάτι του οικοπέδου

Ο Taylor έρχεται στην Κέρκυρα από παιδί, ήδη από τη δεκαετία του ’70, και λέει ότι ξέρει αυτό το μέρος καλύτερα από οπουδήποτε αλλού στον κόσμο. Όταν ξεκίνησε να σχεδιάζει, δεν χρειάστηκε να ψάξει ποια είναι τα τοπικά υλικά ή πώς χτίζουν οι ντόπιοι. Τα είχε δει ξανά και ξανά, καλοκαίρι με το καλοκαίρι.

Αντί να διαλέξει το πιο ωραίο σημείο, έχτισε στο λιγότερο ελπιδοφόρο κομμάτι του οικοπέδου. Πρότυπό του δεν ήταν η κλασική μεσογειακή βίλα με μαρμάρινα δάπεδα και κεραμοσκεπή, αλλά τα καλύβια των βοσκών και τα μισοτελειωμένα σπίτια από μπετόν και σίδερα που βλέπεις παντού στην ελληνική ύπαιθρο, εκείνα που μεγαλώνουν σιγά σιγά μέσα στα χρόνια. Η περιοχή είναι σεισμογενής και κινδυνεύει από πυρκαγιές, οπότε το γερό μπετόν ήταν και η πιο λογική επιλογή.

Μια κάτοψη που αφήνει χώρο για αλλαγές

Ο κύριος όγκος είναι ένα μακρόστενο ορθογώνιο, χτισμένο κλιμακωτά πάνω στην πλαγιά. Σε δύο επίπεδα βρίσκονται τέσσερα υπνοδωμάτια και δύο δωμάτια με ντους. Στα σχέδια δεν θα δεις διάδρομο: τα δωμάτια μπαίνουν στη σειρά, το ένα δίπλα στο άλλο, και ανοίγουν με συρόμενα πάνελ προς τα έξω. Μια φαρδιά εξωτερική σκάλα ανεβαίνει στην ταράτσα.

Η ταράτσα είναι η καρδιά του σπιτιού. Κάτω από μια μεταλλική στέγη βρίσκονται η κουζίνα με μια μακριά νησίδα, ένα τραπέζι για πολλούς και ένας χτιστός πάγκος κατά μήκος του στηθαίου. Όταν έρχονται περισσότεροι φίλοι, ο ίδιος χώρος γίνεται κοιτώνας με επιπλέον κρεβάτια.

Τα υπνοδωμάτια, αντίθετα, είναι σχεδόν άδεια: ένα κρεβάτι, ένα φωτιστικό, ένα μικρό τραπεζάκι. Οι σωλήνες του ρεύματος μένουν εμφανείς πάνω στο μπετόν. Δεν χρειάζονται περισσότερα, αφού το καλοκαίρι η ζωή γίνεται έξω.

ΤΡΑΠΕΖΙ ΜΕ ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΠΟΔΙΑ - ΧΡΥΣΟ/ΚΑΦΕ ΒΕΓΓΕ 117x58x46cm

Δες το προϊόν

Τραπέζι Μέσης Rici Πορτοκαλί Μέταλλο Στρόγγυλο 60x60x35 εκ.

Δες το προϊόν

Μπετόν από ντόπια πέτρα και στέγη από λαμαρίνα

Σχεδόν τα πάντα είναι από οπλισμένο σκυρόδεμα με αδρανή από ντόπιο ασβεστόλιθο: τοίχοι, δάπεδα, οροφές, η κουζίνα, ακόμη και κάποια έπιπλα. Τα καλούπια έγιναν από σανίδες, άλλοτε οριζόντιες και άλλοτε κάθετες, άλλοτε τραχιές και ξαναχρησιμοποιημένες, που και που από κόντρα πλακέ. Κανένα σχέδιο δεν όριζε πώς θα μπουν. Ο Taylor ήθελε να φαίνονται η δουλειά και οι αποφάσεις των μαστόρων, ακόμη και τα «λάθη» τους, και όχι η δική του υπογραφή. Αν σου αρέσει αυτή η ωμή υφή, δες και τις ιδέες μας για πάγκους κουζίνας από τσιμέντο.

Η στέγη είναι από γαλβανισμένη κυματοειδή λαμαρίνα και πατά σε ζευκτά από σίδερα οπλισμού, βαμμένα με κόκκινο μίνιο. Τα σχέδια για τους μάστορες έχουν τις οδηγίες γραμμένες στα ελληνικά: έξι ζευκτά από ράβδο 22 χιλιοστών, ανά 3,2 μέτρα περίπου. Στα μπάνια μπήκαν απλά λευκά πλακάκια 20×20 εκ., ενώ θέρμανση και ψύξη δεν υπάρχουν καθόλου.

Μεταλλικό βοηθητικό τραπεζάκι Μ31xΠ31xΥ50cm

Δες το προϊόν

Τραπεζαρία Με Εφέ Τσιμέντου Γκρι/Μαύρο Μέταλλο/Ξύλο Τραπέζι+4 Καρέκλες ANKOR

Δες το προϊόν

Χωρίς τζάμια: σκιά, αεράκι και πλέγμα

Η πιο τολμηρή απόφαση είναι ότι στο σπίτι δεν υπάρχει πουθενά γυαλί. Στη θέση των παραθύρων μπήκαν συρόμενα πάνελ από γαλβανισμένο πλέγμα, σίτες για τα έντομα και κουρτίνες από διάφανο πλαστικό. Στα υπνοδωμάτια τα πάνελ δουλεύουν σαν παντζούρια, και είναι υλικά που βρίσκεις σε κάθε κατάστημα οικοδομικών υλικών του νησιού.

Για τον Taylor, η μεγαλύτερη πολυτέλεια σε αυτό το τοπίο είναι να μπορείς να ζεις έξω. Δεν ήθελε να κάνει τον ελαιώνα κάτι «οικιακό», ήθελε μόνο το αεράκι. Τις ζεστές νύχτες κοιμάσαι σχεδόν σαν στο ύπαιθρο: ανοίγεις το πλέγμα και το δωμάτιο γίνεται ένα με τα δέντρα.

Επάνω, η στέγη δίνει βαθιά σκιά, ενώ οι πλευρές μένουν ανοιχτές και ο αέρας περνά ελεύθερα πάνω από το τραπέζι. Η νησίδα της κουζίνας είναι κι αυτή από μπετόν, οπότε μαγειρεύεις κάτω από τη λαμαρίνα, με τον ελαιώνα γύρω σου, σαν σε ένα υπαίθριο μαγειρείο.

Τι κρατάμε για το σπίτι

Δεν χρειάζεται να χτίσεις σπίτι χωρίς τζάμια για να κρατήσεις κάτι από αυτό το έργο. Το πρώτο μάθημα είναι η σκιά. Μια ταράτσα ή μια αυλή που καίγεται το μεσημέρι γίνεται το πιο αγαπημένο δωμάτιο του σπιτιού μόλις αποκτήσει ένα σταθερό στέγαστρο, ανοιχτό στα πλάγια για να περνά ο αέρας. Ένας χτιστός πάγκος κατά μήκος του στηθαίου δίνει θέσεις για πολλούς, χωρίς έπιπλα που πρέπει να μαζεύεις κάθε φθινόπωρο.

Το δεύτερο μάθημα αφορά τα υλικά. Στο εξοχικό, προτίμησε λίγα και ανθεκτικά υλικά που δεν σε αγχώνουν όταν λείπεις: εμφανές μπετόν, γαλβανιζέ μέταλλο, απλά λευκά πλακάκια. Και μη βιαστείς να τα τελειώσεις όλα την πρώτη χρονιά. Ένα σπίτι που αφήνει χώρο για αλλαγές μεγαλώνει μαζί σου. Για τους ζεστούς μήνες, δες και 9 τρόπους να κρατήσεις το σπίτι σου δροσερό.

ΜΕΤΑΛΛΙΚΟ ΒΟΗΘΗΤΙΚΟ ΤΡΑΠΕΖΑΚΙ ΛΕΥΚΟ ΠΑΛΑΙΩΜΕΝΟ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ, ΤΡΙΠΟΔΟ - Φ48.5x55cm

Δες το προϊόν

Τραπέζι Βοηθητικό Εξωτερικού Χώρου Spyro Μεταλλικό Λευκό 41x41x46εκ.

Δες το προϊόν

Η ομάδα πίσω από το έργο

Το Invisible Studio ιδρύθηκε το 2010 από τον Piers Taylor, Βρετανό αρχιτέκτονα, δάσκαλο και τηλεοπτικό παρουσιαστή. Το γραφείο είναι γνωστό για την πρακτική, «με τα χέρια» προσέγγισή του: χτίζει με χαμηλό κόστος, με ντόπια υλικά και σε στενή συνεργασία με όσους κάνουν την κατασκευή. Ο Taylor έχει διδακτορικό στην αρχιτεκτονική και έχει διδάξει στο πρόγραμμα Design & Make της Architectural Association στο Hooke Park, ως Design Fellow στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ και ως καθηγητής στο University of the West of England στο Μπρίστολ. Πολλοί τον ξέρουν ως συμπαρουσιαστή της σειράς του BBC The World’s Most Extraordinary Homes.

Περισσότερα έργα του γραφείου θα βρεις στο invisiblestudio.org και στο Instagram @invisible_studio.

Αρχιτεκτονικός σχεδιασμός: Piers Taylor, Invisible Studio · Κατασκευή: Thanos Soupinos · Μηχανικός: Lakis Vo · Φωτογραφίες: Jim Stephenson · Κέρκυρα, 2021–2024.