Δεν χρειάζεται να γκρεμίσεις τα πάντα για να αλλάξει ένα σπίτι. Στου Γκύζη, η αρχιτέκτονας Αθηνά Αθανασίου, που υπογράφει τη δουλειά της ως ath.ena architecture, ανακαίνισε ένα ρετιρέ 73 τ.μ. σε πολυκατοικία της δεκαετίας του ’60 με διπλό στόχο: να γίνει πιο ενεργειακά αποδοτικό και πιο λειτουργικό, χωρίς να χάσει τον ζεστό, νοσταλγικό του χαρακτήρα. Είναι μια ανακαίνιση παλιού διαμερίσματος που κρατά ό,τι αξίζει, το δρύινο παρκέ και το γαλαζοπράσινο μωσαϊκό στα μπαλκόνια, και προσθέτει κάτι απρόσμενο: σε κάθε δωμάτιο, το ταβάνι έχει τη δική του παστέλ απόχρωση.
Η μελέτη έγινε το 2023-2024 και την κατασκευή ανέλαβε επίσης η ίδια η αρχιτέκτονας. Τις φωτογραφίες υπογράφει η Piyi Wong. Το έργο παρουσίασε και το ArchiSearch, στη σειρά του για ανακαινίσεις με μικρό προϋπολογισμό, και δεν είναι τυχαίο: εδώ η ομορφιά δεν βγαίνει από ακριβά υλικά, αλλά από σωστές αποφάσεις.
Ένα σπίτι του ’60 με γερό σκελετό
Όποιος έχει ψάξει σπίτι στην Αθήνα ξέρει αυτά τα διαμερίσματα: ξύλινες μπαλκονόπορτες με τζαμάκια, παρκέ ψαροκόκαλο, μωσαϊκό στα μπαλκόνια και μια κουζίνα φτιαγμένη για να δουλεύει, όχι για να φαίνεται. Στις φωτογραφίες του «πριν», που μας έστειλε η ίδια η αρχιτέκτονας, το σπίτι είναι άδειο και λίγο κουρασμένο. Ο σκελετός του όμως είναι καλός, και το φως του νότου πέφτει γενναιόδωρα πάνω στο ξύλο.
Γι’ αυτό η Αθηνά Αθανασίου δεν άλλαξε τη λογική του σπιτιού. Οι επεμβάσεις είναι λίγες και στοχευμένες: στην κουζίνα, στο μπάνιο, στα χρώματα και στις επιφάνειες.
Η κάτοψη: ό,τι δούλευε, έμεινε
Οι κύριοι χώροι, το καθιστικό και η τραπεζαρία, βρίσκονται στη νότια όψη, μπροστά στο μεγάλο μπαλκόνι. Στο πίσω μέρος υπάρχουν δύο δωμάτια και το μπάνιο, και το ένα από τα δύο δωμάτια λειτουργεί σήμερα ως γραφείο. Η διάταξη δούλευε ήδη καλά, οπότε κρατήθηκε σχεδόν όπως ήταν.
Η μόνη ουσιαστική αλλαγή στην κάτοψη έγινε στην κουζίνα. Με μικρές τροποποιήσεις, η κουζίνα ενίσχυσε την κεντρική της θέση, ανάμεσα στην είσοδο, στον ενιαίο χώρο και στα δωμάτια, και δέθηκε καλύτερα με το καθιστικό.
La RedouteΔιθέσιος καναπές με vintage ταπετσαρία από βελούδο κοτλέ
SpitishopΦωτιστικό Οροφής Πολύφωτο Aca Karpathia DL9505PWB Antique White/Cream
sticky.grΚΑΘΡΕΠΤΗΣ ΤΟΙΧΟΥ CRITHER HM4486.12 ΜΕ ΠΛΑΙΣΙΟ MDF ΣΕ ΛΕΥΚΟ ΧΡΩΜΑ 49x140Υεκ.
sticky.grΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΟ ΤΟΙΧΟΥ ΔΕΝΤΡΟ ΣΕ ΚΟΡΝΙΖΑ HM4650-ΦΥΛΛΑ ΜΕΤΑΛΛΟΥ-ΞΥΛΟ 90×3(βάθος)x58Υεκ.
decoshop.grΓωνιακός καναπές αριστερή γωνία Boston ύφασμα κυπαρισσί-ανθρακί 280x225x90εκ
decoshop.grΕπιτραπέζιο φωτιστικό με γκρι καπέλο μαρμάρινο - μεταλλικό λευκό - ασημί 33x60cm
sticky.grΚΑΘΡΕΠΤΗΣ ΤΟΙΧΟΥ IRREGU HM4487.12 ΜΕ ΠΛΑΙΣΙΟ MDF ΣΕ ΛΕΥΚΟ ΧΡΩΜΑ 60x80Υεκ.
DesignPlusΚορνίζα Wavy Ροζ/Μπλε 18x23εκ.
La RedouteΤριθέσιος καναπές με vintage ταπετσαρία από βελούδο κοτλέ
DesignPlusΦωτιστικό Επιτραπέζιο Animal Rabbit Μεταλλικό Πράσινο/Ροζ 17x50x20εκ.
sticky.grΚαθρέπτης Τοίχου ArteLibre AHSA Ανθρακί Μοριοσανίδα/Γυαλί 60x60cm Σετ 2Τμχ
sticky.grΚορνίζα Ξύλινη φυσικό ξύλο 21cm x 30cm
Η κουζίνα, στην καρδιά του σπιτιού
Πριν, η κουζίνα είχε κρεμ ντουλάπια της εποχής, έναν μαρμάρινο πάγκο με μικρό νεροχύτη, λευκά πλακάκια στους τοίχους και έναν απορροφητήρα κρεμασμένο δίπλα στο παράθυρο.
Σήμερα είναι μια φωτεινή κουζίνα με δύο παράλληλους πάγκους. Στη μία πλευρά, τα σταθερά ντουλάπια σε απαλό πράσινο και λευκό συνδυάζονται με πάγκο από δρυ και τετράγωνα λευκά πλακάκια με σκούρο αρμό. Απέναντι, ένας δεύτερος δρύινος πάγκος με δύο ξύλινα σκαμπό γίνεται μπαρ για το πρωινό. Στο δάπεδο μπήκαν γκρι πλακάκια μεγάλων διαστάσεων, με λίγους αρμούς και ήρεμη όψη. Αν έχεις κι εσύ στενή κουζίνα, δες πώς οργανώνεται σωστά μια παράλληλη κουζίνα με δύο σειρές πάγκων.
Το πιο τρυφερό σημείο του σπιτιού είναι το άνοιγμα στον τοίχο ανάμεσα στην κουζίνα και το καθιστικό. Όποιος μαγειρεύει βλέπει τον ενιαίο χώρο και το μπαλκόνι, και από τον καναπέ η κουζίνα μοιάζει με μικρό πίνακα. Το περβάζι του, όπως φαίνεται, το έχει διεκδικήσει η γάτα του σπιτιού.
Παρκέ, μωσαϊκό και ρετρό πλακάκια
Η πιο έξυπνη οικονομία της ανακαίνισης είναι όσα δεν άλλαξαν. Το αρχικό δρύινο παρκέ στους χώρους διημέρευσης και στα δωμάτια συντηρήθηκε και αποκαταστάθηκε, και σήμερα δίνει στο σπίτι τη ζεστασιά του. Στα μπαλκόνια, το παραδοσιακό γαλαζοπράσινο μωσαϊκό κρατήθηκε και αποκαταστάθηκε με προσοχή, γιατί κανένα καινούργιο υλικό δεν θα είχε την ίδια πατίνα.
Στο μικρό πέρασμα προς το μπάνιο και τα δωμάτια, μπήκαν πλακάκια με ρετρό σχέδιο σε ουδέτερους τόνους.
Λευκοί τοίχοι, ταβάνια σε παστέλ
Στις κάθετες επιφάνειες κυριαρχεί το λευκό: τοίχοι, κουφώματα και πόρτες, ώστε το σπίτι να μένει φωτεινό και ενιαίο. Το χρώμα ανέβηκε εκεί όπου σπάνια το βάζουμε, στο ταβάνι. Κάθε κύριος χώρος έχει τη δική του παστέλ απόχρωση, διαλεγμένη ανάλογα με το πώς οι ένοικοι νιώθουν τη χρήση του: ροζ πούδρας πάνω από το καθιστικό και την τραπεζαρία, απαλό κίτρινο στην είσοδο, γκριζοπράσινο στο υπνοδωμάτιο, γκριζογάλαζο στο γραφείο.
Το αποτέλεσμα είναι φιλικό και λίγο παιχνιδιάρικο, χωρίς να γίνεται παιδικό, επειδή το χρώμα μένει ψηλά και οι τοίχοι γύρω του παραμένουν λευκοί. Για περισσότερες ιδέες, δες πώς δουλεύουν τα παστέλ χρώματα σε ένα ενήλικο σπίτι.
Τα έπιπλα ακολουθούν την ίδια λογική. Τα περισσότερα είναι λευκά, όπως το ανοιχτό σύστημα με ράφια και ράγα για τα ρούχα στο υπνοδωμάτιο. Εξαίρεση είναι το τραπέζι της τραπεζαρίας και το γραφείο, από δρυ όπως οι πάγκοι της κουζίνας, ώστε όλες οι οριζόντιες επιφάνειες να μιλούν την ίδια γλώσσα. Και βέβαια ο καναπές: σε βαθύ πετρόλ, είναι το σημείο που τραβά το βλέμμα και δίνει στο λευκό σπίτι μια ζωηρή αντίθεση.
Ένα μπάνιο στο χρώμα του κρόκου
Το παλιό μπάνιο ήταν στενό και μακρύ, με μπανιέρα ως το παράθυρο και γκρι πλακάκια ως ψηλά. Σήμερα, στη θέση της μπανιέρας υπάρχει ντουζιέρα ντυμένη με πλακάκια στο χρώμα του κρόκου του αυγού, με μια φωτισμένη εσοχή στον τοίχο.
Γύρω της, τα γκρι πλακάκια μεγάλων διαστάσεων, ίδια με της κουζίνας, κρατούν την ηρεμία. Το έπιπλο του νιπτήρα είναι από εμφανές θαλάσσιο κόντρα πλακέ, με στρογγυλές τρύπες αντί για χερούλια, και μαζί με έναν οβάλ καθρέφτη με ξύλινο πλαίσιο ζεσταίνει τον χώρο.
Το μπαλκόνι, ένα δωμάτιο στον αέρα
Το νότιο μπαλκόνι λειτουργεί σαν προέκταση του σπιτιού, ένα υπαίθριο δωμάτιο μέσα στην πόλη. Ένα ξύλινο τραπέζι, μεταλλικές καρέκλες και λίγες γλάστρες αρκούν για να γίνει τραπεζαρία όποτε το επιτρέπει ο καιρός. Από εδώ η θέα ανοίγει προς το Ποικίλο Όρος και την κορυφή του Λυκαβηττού, και κάτω από τα πόδια σου λάμπει ξανά το μωσαϊκό του ’60.
Τι κρατάμε για το σπίτι
Το διαμέρισμα στου Γκύζη δείχνει ότι μια καλή ανακαίνιση ξεκινά από μια απλή ερώτηση: τι αξίζει να μείνει; Ένα παλιό παρκέ, ένα μωσαϊκό ή μια καλή ξύλινη πόρτα συχνά σώζονται με λιγότερα χρήματα απ’ όσα θα κόστιζε ένα καινούργιο, και δίνουν στο σπίτι κάτι που δεν αγοράζεται.
Η δεύτερη ιδέα είναι το χρώμα στο ταβάνι. Αν φοβάσαι έναν χρωματιστό τοίχο, ξεκίνα από πάνω: μια απαλή απόχρωση στην οροφή αλλάζει την ατμόσφαιρα ενός δωματίου χωρίς να το βαραίνει. Η τρίτη είναι η πειθαρχία στα υλικά: λευκοί τοίχοι, ένα ξύλο για όλες τις οριζόντιες επιφάνειες και ένα μόνο έντονο έπιπλο. Όταν όλα τα άλλα μένουν ήσυχα, ένας πετρόλ καναπές ή τα κίτρινα πλακάκια ενός μπάνιου αρκούν για να πουν όλη την ιστορία.
Η ομάδα πίσω από το έργο
Το ath.ena architecture είναι το αρχιτεκτονικό γραφείο της Αθηνάς Αθανασίου, αρχιτέκτονα μηχανικού ΕΜΠ, και ιδρύθηκε στην Αθήνα το 2024. Η ίδια παρακολουθεί προσωπικά κάθε έργο, από την πρώτη ιδέα ως την ολοκλήρωση, με έμφαση σε λύσεις βιώσιμες, λειτουργικές και οικονομικές. Περισσότερα έργα της θα βρεις στο athena-architecture.gr και στο Instagram @ath.ena_architecture.
Αρχιτεκτονικός σχεδιασμός και κατασκευή: Αθηνά Αθανασίου (ath.ena architecture) · Φωτογραφίες: Piyi Wong · Φωτογραφίες πριν την ανακαίνιση: ath.ena architecture · Γκύζη, Αθήνα, 2023-2024.
