Σπίτι με αίθριο στη Σικελία: το Patio House των Solum

Στην Avola, στην επαρχία των Συρακουσών στη νοτιοανατολική Σικελία, το νεαρό αρχιτεκτονικό γραφείο Solum από το Μιλάνο σχεδίασε ένα εξοχικό που από τον δρόμο δεν δείχνει σχεδόν τίποτα και, μόλις μπεις, σου τα δίνει όλα. Το Patio House είναι ένα σπίτι με αίθρια 436 τ.μ. στην περιοχή Caponegro, χτισμένο από το 2021 ως το 2024 σε ένα στενό, μακρύ οικόπεδο που ξεκινά από τον δρόμο και τελειώνει σε βραχώδη γκρεμό πάνω από τη θάλασσα. Αυτό που το κάνει ξεχωριστό είναι ένα υπαίθριο σοκάκι ανάμεσα σε ψηλούς τοίχους, που ενώνει πέντε δωμάτια, τις ιδιωτικές τους αυλές και, στο τέλος της διαδρομής, το καθιστικό με θέα στο πέλαγος. Τις φωτογραφίες υπογράφει ο Nicolò Panzeri.

Από έξω, το Patio House είναι μια σειρά από τυφλούς, κυβικούς όγκους στο χρώμα του χώματος. Φωτογραφία: Nicolò Panzeri.

Ένα σπίτι γυρισμένο προς τα μέσα

Όλα ξεκινούν από έναν άξονα. Πίσω από το οικόπεδο υψώνονται τα βουνά, μπροστά ανοίγεται ο ορίζοντας της θάλασσας, και το σπίτι στέκεται ανάμεσά τους σαν μια γραμμή που τα ενώνει. Οι αρχιτέκτονες ξαναδιάβασαν την αυστηρότητα και την απλότητα του παραδοσιακού μεσογειακού σπιτιού, και ειδικά του σπιτιού με αυλή: ελάχιστα ανοίγματα προς τα έξω, ένας κλειστός, προστατευμένος μικρόκοσμος προς τα μέσα. Οι ίδιοι το περιγράφουν ως «εσωστρεφή όαση».

Το υπαίθριο σοκάκι που διασχίζει το σπίτι, με παλιά πιθάρια για ορόσημα. Φωτογραφία: Nicolò Panzeri.

Χαλί Tapiland Μάλλινο

Δες το προϊόν

Χαλί Ρουμπαγιάτ Περσικό Μάλλινο 002 Blue-Red

Δες το προϊόν

Το βασικό υλικό αυτής της ιδέας δεν είναι το γυαλί, αλλά ο τοίχος. Μια σειρά από συνεχείς τοίχους διπλώνει, στενεύει και ανοίγει, και με αυστηρή γεωμετρία σχεδιάζει τόσο τα δωμάτια όσο και τα κενά ανάμεσά τους. Από έξω το σπίτι μοιάζει με έναν συμπαγή, μονολιθικό όγκο, χωρίς τζάμια στην πρόσοψη. Την ποικιλία των χώρων του την ανακαλύπτεις μόνο περπατώντας μέσα του.

Το άρθρο περιέχει συνεργατικούς συνδέσμους: αν αγοράσεις μέσω αυτών, μπορεί να λάβουμε μικρή προμήθεια, χωρίς επιπλέον κόστος για σένα.

Ένα σοκάκι που οδηγεί στη θάλασσα

Η διαδρομή αρχίζει από έναν φυτεμένο χώρο στάθμευσης, όπου το πρώτο υπνοδωμάτιο κρύβεται πίσω από έναν τοίχο από διάτρητο τούβλο και πυκνά φυτά. Από την είσοδο και μετά, ένα ακάλυπτο πέρασμα, σαν στενό σοκάκι χωριού, γίνεται η ραχοκοκαλιά του σπιτιού. Στενεύει και ανοίγει εναλλάξ, σχηματίζει δύο μικρές «πλατείες» από όπου μπαίνεις στα υπνοδωμάτια και φωτίζεται μόνο από ψηλά, από τον ουρανό. Κατά μήκος του, παλιά πήλινα πιθάρια σε μεταλλικές βάσεις στέκονται σαν ορόσημα.

Η κάτοψη: πέντε δωμάτια με τις αυλές τους γύρω από το πέρασμα και, δεξιά, ο ενιαίος χώρος που βλέπει στη θάλασσα. Σχέδιο: Solum.

Ο Lorenzo Campagna, ένας από τους ιδρυτές του γραφείου, εξηγεί ότι η μεγάλη πρόκληση ήταν να συνδεθεί η είσοδος με το καθιστικό που βλέπει στη θάλασσα. Η απάντηση ήταν ένας περίπατος που στη διαδρομή του μοιράζει τους πιο ιδιωτικούς χώρους. Η κάτοψη δείχνει καθαρά αυτή τη λογική.

Όταν οι τζαμαρίες χάνονται μέσα στους τοίχους, το καθιστικό γίνεται μια μεγάλη βεράντα προς το πέλαγος. Φωτογραφία: Nicolò Panzeri.

Mάλλινο χαλί υφαντό στο χέρι 120x180 cm Μ120xΠ180cm

Δες το προϊόν

Χαλί (200x290) Polcarpet Petra Stone 764 Brown

Δες το προϊόν

Ένα καθιστικό σαν μεγάλη βεράντα

Στο τέλος του σοκακιού ο χώρος ξαφνικά ανοίγει. Το καθιστικό, η τραπεζαρία και η κουζίνα είναι ο μόνος χώρος του σπιτιού που κοιτάζει τη θάλασσα. Μεγάλες συρόμενες τζαμαρίες χάνονται ολόκληρες μέσα στο πάχος των τοίχων, το μέσα και το έξω γίνονται ένα, και το καθιστικό λειτουργεί σαν μια μεγάλη σκεπαστή βεράντα. Έξω, κάτω από ένα στέγαστρο από καλάμια, η υπαίθρια τραπεζαρία συνεχίζει τη ζωή του σπιτιού προς τον κήπο.

Η κουζίνα με τη σκούρα ξύλινη νησίδα παίρνει φως από μια μικρή αυλή. Φωτογραφία: Nicolò Panzeri.

Σχετικές προτάσεις αγοράςΜερικοί σύνδεσμοι είναι συνεργατικοί.

Η κουζίνα, δίπλα στο καθιστικό, παίρνει φως από μια ακόμη μικρή αυλή, μέσα στην οποία βρίσκεται η σκάλα για την ταράτσα. Η επίπλωση είναι λιτή και ζεστή: ένας χαμηλός λευκός καναπές σε ξύλινη βάση, ψάθινο χαλί, πλεκτά πουφ, μια πολυθρόνα με πλεχτό σχοινί και ξύλινες καρέκλες γύρω από το τραπέζι.

Συμβουλή διακόσμησηςΙδέες από το Patio House για το δικό σου σπίτι

Αν έχεις μικρή αυλή ή φωταγωγό, βάψε τους τοίχους του σε ζεστό μπεζ ή στο χρώμα της άμμου. Το φως που θα αντανακλάται στα δωμάτια θα είναι πιο μαλακό και πιο ζεστό από ό,τι με το καθαρό λευκό.

Για ιδιωτικότητα χωρίς να χάσεις φως, προτίμησε ένα διάτρητο χώρισμα από τούβλα, κεραμικά ή ξύλινα πηχάκια αντί για γεμάτο τοίχο ή βαριά κουρτίνα. Οι σκιές του θα αλλάζουν όλη τη μέρα.

Κράτησε ήρεμη βάση σε τοίχους, δάπεδο και ταβάνι και ζέστανέ τη με φυσικές υφές: ψάθινο χαλί, πλεκτά πουφ, ξύλο και ένα παλιό πιθάρι ή πήλινο βάζο σε μια γωνία.

Πέντε δωμάτια, πέντε αυλές

Κάθε ένα από τα πέντε δωμάτια έχει ένα σπάνιο προνόμιο: τη δική του αυλή. Οι τοίχοι γύρω του είναι σχεδόν τυφλοί προς τα έξω και ανοίγουν μόνο με μια γυάλινη πόρτα προς το ιδιωτικό αίθριο. Έτσι κάθε δωμάτιο έχει φως, αέρα και ουρανό χωρίς να το βλέπει κανείς. Στο πρώτο υπνοδωμάτιο, ένα πέτασμα από διάτρητο τούβλο κρατά μακριά τα βλέμματα από τον χώρο στάθμευσης.

Στο πρώτο υπνοδωμάτιο, ένα πέτασμα από διάτρητο τούβλο φιλτράρει το φως και τα βλέμματα. Φωτογραφία: Nicolò Panzeri.

Στα υπόλοιπα, η αυλή γίνεται ένας ζωντανός πίνακας: ένας τοίχος στο χρώμα της άμμου, ένας πέτρινος πάγκος, λίγα πήλινα βάζα με αγριολούλουδα. Το μεγάλο άνοιγμα την καδράρει από το κρεβάτι.

Η ίδια λογική περνά και στα μπάνια. Ένα στενό, ψηλό άνοιγμα με διάτρητα τούβλα αφήνει το φως να πέσει στο δάπεδο σαν κέντημα από σκιές.

Κάθε δωμάτιο έχει τη δική του αυλή, καδραρισμένη σαν πίνακας. Φωτογραφία: Nicolò Panzeri.

Τοίχοι στο χρώμα του χώματος

Οι αυλές δεν υπάρχουν μόνο για την ιδιωτικότητα. Μαζί με το υπαίθριο σοκάκι δουλεύουν σαν φυσικός κλιματισμός: δημιουργούν ρεύματα αέρα και κόβουν τον άμεσο ήλιο. Η ίδια η διάταξη των χώρων και η μάζα των τοίχων μαλακώνουν το καυτό καλοκαίρι της Σικελίας, χωρίς μηχανήματα.

Στο μπάνιο, το φως περνά από τα διάτρητα τούβλα και ζωγραφίζει το πάτωμα. Φωτογραφία: Nicolò Panzeri.

Χαλί Γούνινο Greenwich Polo Club 3125 Graphite 150x200

Δες το προϊόν

Χαλί 3112 Faux Fur Grey Greenwich Polo Club

Δες το προϊόν

Η κατασκευή ακολουθεί την παραδοσιακή λογική. Το σπίτι είναι χτισμένο εξ ολοκλήρου με τοιχοποιία, με σοβά σε γήινο τόνο που θυμίζει το χώμα και τα βράχια της ακτής. Οι τοίχοι ανεβαίνουν συνεχόμενοι πάνω από τη στέγη, ενώ οι πλάκες από εμφανές μπετόν μένουν λεπτές και τραβηγμένες πίσω από την πρόσοψη. Μέσα συνεχίζουν τα ίδια φινιρίσματα, με εμφανή μπετονένια ταβάνια και δάπεδα από τσιμέντο σε ζεστό τόνο. Πάνω σε αυτή την ουδέτερη βάση, οι πόρτες, οι ντουλάπες και η κουζίνα ξεχωρίζουν σε σκούρο, βαμμένο ξύλο οκουμέ ή θαλάσσιο κόντρα πλακέ.

Η ταράτσα και η πισίνα

Από τη σκάλα που κοιτάζει προς τη θάλασσα ανεβαίνεις στην επίπεδη ταράτσα, το μόνο σημείο απ’ όπου το σπίτι φανερώνει όλο του το σχέδιο.

Οι αυλές φέρνουν σκιά, αέρα και πράσινο στην καρδιά του σπιτιού. Φωτογραφία: Nicolò Panzeri.

Από εκεί πάνω οι τοίχοι διαβάζονται σαν ένας λαβύρινθος που απλώνεται στο έδαφος, και ο αρχικός άξονας, από τα βουνά ως τη θάλασσα, γίνεται ορατός με μια ματιά.

Στον κήπο, δύο αναβαθμίδες από πέτρα του Noto, χτισμένες ξερολιθικά όπως παλιά, ορίζουν τους υπαίθριους χώρους και την πισίνα. Η πισίνα είναι επενδυμένη με ηφαιστειακή πέτρα, που χαμηλώνει το χρώμα του νερού και το δένει με τις αποχρώσεις του τοπίου. Η βλάστηση αφήνεται ντόπια και αυθόρμητη, και ένα λιβάδι με αγριολούλουδα κατεβαίνει ως τα βράχια.

Βάζο Κεραμικό Λουλούδια Καφέ 22x22x20εκ. ESTHETI 819-01341 (Υλικό: Κεραμικό, Χρώμα: Καφέ) - ESTHETI - 819-01341

Δες το προϊόν

Βάζο Κεραμικό Λουλούδι Ασημί-Καφέ 18,5x30,5εκ. ESTHETI 819-01343 (Υλικό: Κεραμικό, Χρώμα: Καφέ) - ESTHETI - 819-01343

Δες το προϊόν

Η σκάλα προς την ταράτσα βρίσκεται μέσα σε μια μικρή αυλή, δίπλα στην κουζίνα. Φωτογραφία: Nicolò Panzeri.

Τι κρατάμε για το σπίτι

Δεν χρειάζεσαι οικόπεδο στη Σικελία για να κρατήσεις κάτι από το Patio House. Το πρώτο μάθημα είναι ότι η ιδιωτικότητα και το φως δεν είναι αντίπαλοι: μια μικρή αυλή, ένας φωταγωγός ή ένα μπαλκόνι με διάτρητο χώρισμα σού δίνουν ουρανό χωρίς να σε εκθέτουν. Δες ακόμη πώς να διακοσμήσεις μια αυλή μέσα στην πόλη και πώς τα υαλότουβλα δίνουν φως και ιδιωτικότητα σε ένα δωμάτιο.

Από ψηλά, οι τοίχοι διαβάζονται σαν λαβύρινθος με φόντο τη θάλασσα. Φωτογραφία: Nicolò Panzeri.

Το δεύτερο είναι η παλέτα. Ένα ζεστό ουδέτερο χρώμα σε τοίχους, δάπεδο και ταβάνι ηρεμεί τον χώρο και αφήνει τις υφές να μιλήσουν: ψάθα, ξύλο, πηλός, λινό. Το τρίτο είναι τα λίγα αντικείμενα με ιστορία. Ένα παλιό πιθάρι στο σωστό σημείο κάνει περισσότερα από δέκα διακοσμητικά, όπως θα δεις και στις μεσογειακές ιδέες διακόσμησης μας.

Η ηφαιστειακή πέτρα σκουραίνει το νερό της πισίνας και το δένει με το λιβάδι και τη θάλασσα. Φωτογραφία: Nicolò Panzeri.

Χαλί Bamboo Silk 6794A Light Grey-Dark Blue Royal Carpet

Δες το προϊόν

Χειροποίητο χαλί από γιούτα 120x180 cm Μ120xΠ180cm

Δες το προϊόν

Η ομάδα πίσω από το έργο

Το Solum ιδρύθηκε το 2019 στο Μιλάνο από τους Mattia Agates, Lorenzo Campagna, Filippo Gismondi και Alessandro Loda, αμέσως μετά τις σπουδές τους στην Ακαδημία Αρχιτεκτονικής του Mendrisio στην Ελβετία. Το γραφείο δουλεύει σε κάθε κλίμακα, από πολεοδομικές μελέτες ως εσωτερικούς χώρους, και τα μέλη του διδάσκουν στο Πολυτεχνείο του Μιλάνου και στο Mendrisio. Περισσότερα έργα του θα βρεις στο solum-arc.com και στο Instagram @solum.studio.

Αρχιτεκτονική: Solum (Mattia Agates, Lorenzo Campagna, Filippo Gismondi, Alessandro Loda) · Συνεργάτης: Gian Mario Vecchiato · Φωτογραφίες: Nicolò Panzeri · Caponegro, Avola, Σικελία, 2021–2024.