Σπίτι στην Πελοπόννησο: οι θόλοι του παλιού στάβλου έγιναν παιδικά δωμάτια

Στην ύπαιθρο της Πελοποννήσου, μια διώροφη πέτρινη αγροικία, που κάποτε ήταν σπίτι και στάβλος μαζί, έγινε το σπίτι ενός ζευγαριού με δύο παιδιά. Το Peloponnese House είναι έργο του αθηναϊκού γραφείου Point Supreme Architects και ολοκληρώθηκε το 2023. Αυτό που το κάνει ξεχωριστό είναι όσα δεν άλλαξαν: οι αρχιτέκτονες κράτησαν τους πέτρινους θόλους του στάβλου, τα μπαλώματα στους τοίχους και τα παλιά κουφώματα σε μουσταρδί, φιστικί και κεραμιδί, και πρόσθεσαν μόνο όσα χρειαζόταν η καθημερινή ζωή.

Τις φωτογραφίες υπογράφουν οι Filip Dujardin και George Messaritakis. Το έργο δείχνει πώς ένα αγροτικό κτίσμα, φτιαγμένο για τη δουλειά και για τα ζώα, μπορεί να χωρέσει τη ζωή μιας σημερινής οικογένειας χωρίς να χάσει τον χαρακτήρα του.

Μια ανακαίνιση σαν ανασκαφή

Το γραφείο προσέγγισε το σπίτι με την προσοχή μιας ανασκαφής. Ό,τι αποκαλυπτόταν στη διάρκεια των εργασιών κρατήθηκε όπου ήταν δυνατό: πέτρινοι τοίχοι μπαλωμένοι κάποτε με χοντρό τσιμέντο, τα αρχικά κουφώματα με τα χρώματα τους, μια στέγη από κυματιστό αλουμίνιο που τη συγκρατούν πέτρες. Δεν είναι επιλογές που θα έκανε κανείς σε ένα «τέλειο» σπίτι. Ήταν οι πρακτικές, αυθόρμητες λύσεις των ανθρώπων που το έχτισαν και το έζησαν. Οι αρχιτέκτονες τις σεβάστηκαν και τις άφησαν να συνομιλούν με τα καινούργια στοιχεία.

Η μεγάλη δυσκολία του παλιού σπιτιού ήταν ότι οι δύο όροφοι του δεν επικοινωνούσαν μεταξύ τους. Αντί να το ξαναχτίσουν, οι αρχιτέκτονες έκαναν μια σειρά από μικρές, μελετημένες επεμβάσεις: νέες διαδρομές ανάμεσα στα επίπεδα, λίγες λειτουργικές προσθήκες και ενσωματωμένα έπιπλα που κάνουν το σπίτι να δουλεύει σαν ένα ενιαίο σύνολο.

Πάνω: ο οντάς, το τζάκι και η κουζίνα

Στον επάνω όροφο βρίσκονται οι κοινόχρηστοι χώροι της οικογένειας και το υπνοδωμάτιο των γονιών. Εδώ οι αρχιτέκτονες ξαναέστησαν τον «οντά», μια ξύλινη εσωτερική πρόσοψη που ορίζει το καθιστικό με το τζάκι. Ένας ξύλινος σκελετός σε κοραλλί και κόκκινο, με κάγκελα στο πάνω μέρος και μια κίτρινη ρίγα στη βάση, κλείνει τον χώρο χωρίς να κόβει το φως. Απέναντι, ενσωματωμένοι πάγκοι με μαξιλάρια συνεχίζουν την παράδοση του χωριού, όπου το τζάκι μάζευε γύρω του όλη την παρέα.

Στο ξύλινο πάτωμα άνοιξε ένα κόψιμο που δένει απευθείας τα δύο επίπεδα. Μια καταπακτή κρύβει ένα δεύτερο, σχεδόν μυστικό πέρασμα προς το ισόγειο, και, φανταζόμαστε, ένα από τα αγαπημένα σημεία των παιδιών.

Στην κουζίνα, τα ντουλάπια είναι σε έντονο πράσινο, οι τοίχοι μένουν ασπρισμένοι και η ξύλινη στέγη φαίνεται από πάνω. Ένα ενσωματωμένο ντιβάνι θυμίζει την «κρεβάτα», τον πάγκο-κρεβάτι που έβρισκες σε πολλά παλιά ελληνικά σπίτια. Έτσι η κουζίνα δεν είναι μόνο για μαγείρεμα: είναι μέρος για να κάτσεις, να κουβεντιάσεις ή να ξαπλώσεις λίγο μετά το φαγητό.

Η ίδια λογική περνά και στα δωμάτια του ορόφου. Το κρεβάτι πατά σε ένα βάθρο με συρτάρια σε απαλό γαλάζιο, και μια ψηλή ντουλάπα στο ίδιο χρώμα κρατά τα πράγματα μακριά από το βλέμμα.

Κάτω: οι θόλοι του στάβλου γίνονται παιδικά δωμάτια

Το ισόγειο ήταν ο στάβλος. Οι πέτρινοι θόλοι του κρατήθηκαν όπως ήταν και ο καθένας έγινε το δωμάτιο ενός παιδιού. Μέσα τους μπήκαν ξύλινα βάθρα που κρύβουν αποθηκευτικό χώρο και χωρούν επιπλέον στρώματα, χρήσιμα όταν το σπίτι γεμίζει κόσμο. Βαριές κουρτίνες κλείνουν κάθε θόλο όταν χρειάζεται ησυχία και τον ανοίγουν σε έναν μεγάλο κοινό χώρο στη μέση, που είναι ταυτόχρονα πέρασμα και σημείο συνάντησης.

Μια νέα ξύλινη σκάλα ενώνει πια τα δύο επίπεδα από μέσα και είναι ο άξονας της νέας κάτοψης. Η βάση της έγινε κερκίδα: σκαλιά για να κάθεσαι, με κρυφά ντουλάπια από κάτω. Είναι μια ιδέα που αξίζει να κρατήσεις αν ψάχνεις λύσεις για ένα παιδικό δωμάτιο που προσαρμόζεται καθώς μεγαλώνουν τα παιδιά: έπιπλα που κάνουν δύο δουλειές, κουρτίνες αντί για τοίχους, ελεύθερο δάπεδο για παιχνίδι.

Για να μείνει χώρος για όλα αυτά, το μπάνιο του ισογείου περιορίστηκε στα απολύτως απαραίτητα. Ο χώρος που κερδήθηκε έγινε ένα πέρασμα με πολλές χρήσεις, και το άλλοτε βοηθητικό ισόγειο λειτουργεί σήμερα σαν ζωντανό κομμάτι του σπιτιού.

Λιακωτό, εργαστήριο και βεράντα

Από την πλευρά του κήπου, το στενό κενό κάτω από τη βεράντα έκλεισε και έγινε λιακωτό. Χωράει μια μικρή κουζίνα, ένα ντιβάνι και μια γωνιά για διάβασμα ή δουλειά, και λειτουργεί σαν κατώφλι ανάμεσα στο σπίτι και στο τοπίο. Το κίτρινο της κουζινούλας, τα κόκκινα πλαίσια των παραθύρων και το γυμνό μπετόν δίνουν σε αυτόν τον μικρό χώρο έναν δικό του, χαρούμενο χαρακτήρα. Στην απέναντι πλευρά του σπιτιού, μια παλιά αποθήκη έγινε εργαστήριο για τις πρακτικές δουλειές.

Από πάνω, η βεράντα του ορόφου, με τα κόκκινα κάγκελα και την ξύλινη στέγη, κοιτάζει τα δέντρα γύρω από το σπίτι. Μια παλιά ξύλινη καρέκλα αρκεί για να γίνει το πιο ήσυχο σημείο της μέρας.

Παιδικό κρεβάτι δαπέδου από μασίφ ξύλο πεύκου Μ97xΠ197cm

Δες το προϊόν

Κρεβάτι Παιδικό Με Στρώμα Bobo (70x140cm) 162601419 110x187x40cm Yellow

Δες το προϊόν

Τι κρατάμε για το δικό μας σπίτι

Δεν χρειάζεσαι μια αγροικία στην Πελοπόννησο για να κρατήσεις κάτι από αυτό το σπίτι. Πριν αλλάξεις οτιδήποτε σε ένα παλιό σπίτι, κοίτα τι υπάρχει ήδη: ένα παλιό κούφωμα, ένας πέτρινος τοίχος ή ένα ξύλινο ταβάνι μπορεί να αξίζουν περισσότερο από ένα καινούργιο υλικό. Το χρώμα στα κουφώματα και στα ντουλάπια ζωντανεύει έναν λευκό ή πέτρινο χώρο χωρίς να χρειαστεί να βάψεις τους τοίχους. Και τα έπιπλα που κάνουν διπλή δουλειά, όπως μια σκάλα-κερκίδα ή ένα κρεβάτι πάνω σε βάθρο με αποθήκη, κερδίζουν χώρο εκεί που δεν φαίνεται.

Αν σχεδιάζεις κάτι ανάλογο, δες και πώς ένα πέτρινο προσφυγικό σπίτι στα Χανιά απέκτησε νέο όροφο.

Το γραφείο πίσω από το έργο

Το Point Supreme ιδρύθηκε το 2008 στο Ρότερνταμ από τη Μαριάννα Ρέντζου και τον Κωνσταντίνο Πανταζή, που είχαν ζήσει και δουλέψει στην Αθήνα, στο Λονδίνο, στις Βρυξέλλες, στο Τόκιο και στο Ρότερνταμ, μεταξύ άλλων στα γραφεία OMA και MVRDV. Σήμερα έχει έδρα στα Πετράλωνα της Αθήνας. Τα έργα του για την πόλη εκτέθηκαν στη 13η Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής της Βενετίας, το 2024 το περιοδικό Monocle το ανέδειξε καλύτερο αρχιτεκτονικό γραφείο στην κατοικία και το περιοδικό αρχιτεκτονικής a+u του αφιέρωσε ολόκληρο το τεύχος του Μαΐου. Περισσότερα έργα του θα βρεις στο pointsupreme.com και στο Instagram @pointsupreme.

Αρχιτεκτονική και εσωτερικός σχεδιασμός: Point Supreme Architects (Κωνσταντίνος Πανταζής, Μαριάννα Ρέντζου) · Φωτογραφίες: Filip Dujardin, George Messaritakis · Πελοπόννησος, 2023.