Κάθε χρόνο τα ίδια: λευκό τραπεζομάντηλο, ένα ράνερ, ένα κηροπήγιο στη μέση και κάπου κάπου μερικά στολίδια που δεν στέκονται ποτέ όπως τα βλέπεις στις φωτογραφίες. Αν έχεις νιώσει ότι η χριστουγεννιάτικη διακόσμηση τραπεζιού σου βγαίνει είτε πολύ φτωχή είτε λίγο κιτς, δεν είσαι μόνος. Το κόλπο που χρησιμοποιούν σχεδόν όλοι οι διακοσμητές για ένα πραγματικά όμορφο χριστουγεννιάτικο τραπέζι διακόσμηση, χωρίς υπερβολές, είναι ένα: τα layers.
Layering στο τραπέζι σημαίνει ότι δεν βασίζεσαι σε ένα μόνο τραπεζομάντηλο και ένα κηροπήγιο, αλλά χτίζεις το σκηνικό σε «στρώσεις». Πρώτα υφάσματα, μετά μεταλλικά, γυάλινα, κεριά, και στο τέλος οι μικρές λεπτομέρειες. Όταν γίνει σωστά, το αποτέλεσμα είναι ζεστό, πλούσιο, αλλά καθόλου φορτωμένο. Όταν γίνει λάθος, το τραπέζι γεμίζει πράγματα και δεν έχεις πού να ακουμπήσεις το ταψί με το φαγητό.
Σε αυτό το άρθρο θα δούμε τι σημαίνει στην πράξη layering στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι, πώς να στήσεις τα υφάσματα, πώς να χρησιμοποιήσεις μεταλλικά κηροπήγια χωρίς κιτς αποτέλεσμα και πώς να κρατήσεις την διακόσμηση πρακτική, ώστε να χωράνε πιάτα, μπολ και δίσκοι, όχι μόνο φωτογραφίες.
Τι εννοούμε όταν μιλάμε για layers στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι
Όταν λέμε layers στο τραπέζι, δεν εννοούμε να βάλεις ό,τι έχεις και δεν έχεις. Εννοούμε ότι στήνεις το χριστουγεννιάτικο τραπέζι διακόσμηση σαν να ντύνεις κάποιον: πρώτα βασικά ρούχα, μετά παλτό, μετά αξεσουάρ. Η βάση είναι τα υφάσματα, πάνω τους έρχονται τα αντικείμενα που δίνουν ύψος και λάμψη, και τέλος οι μικρές πινελιές που δένουν το σύνολο.
Σκέψου ένα τυπικό τραπέζι 1,60 x 90 σε ελληνική τραπεζαρία. Αν βάλεις μόνο ένα τραπεζομάντηλο και ένα βαρύ κηροπήγιο στη μέση, θα δείχνει λίγο άδειο και παλιομοδίτικο. Αν αρχίσεις να προσθέτεις άσχετα αντικείμενα, στολίδια, κουκουνάρια, κορδέλες, σε λίγο δεν θα έχεις χώρο να ακουμπήσεις τα πιάτα. Το layering έρχεται για να σε βοηθήσει να αποφασίσεις τι μπαίνει πρώτο και τι πάει σπίτι του.
Πρακτικά, θες ένα layer βάσης που «ηρεμεί» τα πάντα, ένα layer που δίνει δομή και ρυθμό (ράνερ, σουπλά, επαναλαμβανόμενα στοιχεία) και ένα layer που δίνει λάμψη και γιορτή, δηλαδή κεριά, μεταλλικά, λίγο γυαλί. Όλα αυτά πρέπει να στήνονται έτσι ώστε, αν βγάλεις δύο αντικείμενα, το τραπέζι να συνεχίζει να δουλεύει, όχι να καταρρέει.
Υφάσματα και βάση του τραπεζιού: το πρώτο layer
Η βάση για ένα πετυχημένο στρώσιμο είναι τα υφάσματα. Όταν το τραπέζι έχει πολύ έντονη επιφάνεια, όπως γυάλινη ή πολύ σκουρόχρωμη, ένα τραπεζομάντηλο σε σπασμένο λευκό, μπεζ ή απαλό γκρι ηρεμεί το μάτι και σε βοηθά να δουλέψεις από πάνω. Αν έχεις ωραίο ξύλινο τραπέζι και θες να φαίνεται, μπορείς αντί για πλήρες τραπεζομάντηλο να χρησιμοποιήσεις μόνο ράνερ και σουπλά.
Το μυστικό εδώ είναι η υφή. Αν επιλέξεις ένα απλό βαμβακερό τραπεζομάντηλο, μπορείς να προσθέσεις ένα ράνερ από λινό ή κάτι με πιο «αγροτική» αίσθηση, για να φαίνεται ότι το τραπέζι έχει βάθος. Σε μικρό τραπέζι 120–130 εκατοστά, δεν χρειάζεσαι τρία διαφορετικά υφάσματα. Δύο ποιοτικά layers αρκούν για να δώσουν την αίσθηση ότι το τραπέζι είναι πιο «στημένο».
Οι πετσέτες είναι μέρος του πρώτου layer, όχι μια λεπτομέρεια της τελευταίας στιγμής. Ύφασμα σε χρώμα που να δένει με το τραπεζομάντηλο, είτε διπλωμένο πάνω στο πιάτο είτε περασμένο χαλαρά μέσα από ένα δαχτυλίδι, βοηθά να νιώσεις ότι το τραπέζι έχει σκεφτεί. Αν δεν έχεις υφασμάτινες πετσέτες, μπορείς να πάρεις μερικές σε ουδέτερο χρώμα και να τις κρατήσεις μόνο για γιορτές.
Μεταλλικά, γυαλί και κεριά: το layer που δίνει λάμψη χωρίς κιτς
Από τη στιγμή που έχεις φτιάξει μια ήρεμη βάση με τα υφάσματα, ήρθε η ώρα για το layer που κάνει τη διαφορά στις γιορτές: μεταλλικά κηροπήγια, δίσκοι, γυάλινα βάζα και κεριά. Εδώ είναι που πολλοί το χάνουν, γιατί βάζουν ό,τι μεταλλικό βρουν και στο τέλος το τραπέζι θυμίζει πάγκο με διακοσμητικά.
Η πιο ασφαλής λύση είναι να διαλέξεις μία οικογένεια μεταλλικών τόνων και μετά να την «σπάσεις» ελαφρά. Αν έχεις χρυσά κηροπήγια, μπορείς να τα συνδυάσεις με ένα–δύο αντικείμενα σε παλαιωμένο μπρονζέ ή ματ ορείχαλκο. Αν ξεκινήσεις με ασημί, πρόσθεσε γυαλί και διάφανα κηροπήγια, όχι χρυσό από πάνω. Το layering στα μεταλλικά κηροπήγια δουλεύει επειδή δίνεις διαφορετικά ύψη, όχι επειδή βάζεις όλα τα μέταλλα μαζί.
Τα κεριά πρέπει να έχουν και αυτά «στρώσεις». Μπορείς να συνδυάσεις ψηλά κεριά σε λεπτά κηροπήγια με χαμηλά tealights σε γυάλινα ποτηράκια και ένα–δύο μεγαλύτερα κεριά σε δίσκο. Προσπάθησε να τα μαζέψεις σε ομάδες, όχι παντού διάσπαρτα. Σε ένα τραπέζι 1,80 με έξι άτομα, δύο ομάδες από κεριά και λίγη πρασινάδα γύρω τους είναι αρκετές. Σε μικρό τραπέζι τεσσάρων ατόμων, μια ομάδα στο κέντρο και λίγο πράσινο είναι καλύτερα από δεκάδες μικροαντικείμενα.
Αν θες να βάλεις πρασινάδα ή γιρλάντες, σκέψου την ως «μαλακό layer» που τυλίγει τα μεταλλικά. Λίγα κλαδιά έλατου, ευκαλύπτου ή ακόμα και τεχνητά πράσινα κλαδιά γύρω από τα κηροπήγια προσθέτουν όγκο, αλλά πρέπει να αφήνουν κενό ανάμεσα στα πιάτα. Αν νιώθεις ότι όταν καθίσει κάποιος πρέπει να σπρώξει πράγματα για να δει τον απέναντι, κάτι έχει πάει λάθος.
Πρακτική διακόσμηση τραπεζιού: χώρος για φαγητό και κίνηση
Όμορφο χριστουγεννιάτικο τραπέζι σημαίνει και πρακτική διακόσμηση τραπεζιού. Την ώρα που θα σερβίρεις, δεν θέλεις να τρέχεις να μαζέψεις κηροπήγια και βάζα επειδή δεν χωράει το ταψί. Γι’ αυτό, όταν στήνεις τα layers, σκέψου από την αρχή πού θα μπουν οι πιατέλες και οι δίσκοι.
Σε τραπέζι 1,60–1,80 για έξι άτομα, είναι πιο έξυπνο να έχεις ένα κεντρικό layer διακόσμησης σχετικά στενό κατά μήκος, ώστε μπροστά από κάθε καρέκλα να υπάρχει καθαρό κομμάτι τραπεζομάντηλου για πιάτο, ποτήρι και πετσέτα. Αν ξέρεις ότι σερβίρεις πολλά πιάτα στο κέντρο, κράτα τη διακόσμηση πιο χαμηλή και περιορισμένη, για να μπορείς να γλιστράς πιατέλες ανάμεσα στα κεριά.
Για πιο μικρά τραπέζια, ένας καλός κανόνας είναι να μπορείς με μια κίνηση να σηκώσεις όλο το κεντρικό layer, αν χρειαστεί. Για παράδειγμα, ένα δίσκο με κεριά, πρασινάδα και μερικά στολίδια που σηκώνεται όπως είναι και πάει σε μπουφέ, είναι πολύ πιο πρακτικός από κεριά και αντικείμενα ακουμπισμένα κατευθείαν πάνω στο τραπεζομάντηλο. Έτσι, έχεις και όμορφη εικόνα στην αρχή και χώρο όταν ξεκινήσει το φαγητό.
Επίσης, θυμήσου την κίνηση. Αν στο τραπέζι χρειάζεται να περνάνε πιάτα, μπουκάλια κρασί και νερού, άφησε μικρές «λωρίδες» κενές ανάμεσα στα layers, για να μη σκοντάφτει ο καθένας πάνω σε μια διακόσμηση. Το layering δεν είναι να γεμίσεις το τραπέζι, είναι να του δώσεις δομή, αφήνοντας ανάσες.
Χρώματα και μικρές λεπτομέρειες που ολοκληρώνουν την εικόνα
Στο τέλος, αυτό που θα κάνει το τραπέζι σου να δείχνει ζεστό και όχι κιτς είναι τα χρώματα και οι λεπτομέρειες. Διάλεξε μία βασική παλέτα δύο–τριών χρωμάτων και μείνε εκεί. Για παράδειγμα, κρεμ, πράσινο και χρυσό ή λευκό, κόκκινο και μπρονζέ. Αν αρχίσεις να προσθέτεις παντού μπλε, ασημί, ροζ, πολύχρωμα στολίδια και έντονα πιάτα, το layering χάνεται μέσα στο «θόρυβο».
Μικρές λεπτομέρειες κάνουν το σκηνικό πιο προσωπικό. Ένα κλαδάκι δεμένο γύρω από την πετσέτα με λεπτή κορδέλα, ένα μικρό στολίδι πάνω σε κάθε πιάτο που μπορεί ο καλεσμένος να πάρει μαζί του, ένα μπολάκι με αποξηραμένα φρούτα ή καρύδια ανά δύο άτομα, όλα αυτά γεφυρώνουν τη διακόσμηση με το φαγητό και την παρέα.
Αν δεν ξέρεις από πού να ξεκινήσεις, ξεκίνα με τα υφάσματα: διάλεξε τραπεζομάντηλο και ράνερ, βάλ’ τα στο τραπέζι και μετά παίξε με ένα–δύο κηροπήγια, λίγα κεριά και μια γιρλάντα. Μόλις δεις ότι το μάτι σου κυλάει ήρεμα από τη μία άκρη στην άλλη χωρίς να κολλάει κάπου, τότε έχεις πετύχει το layering. Το καλύτερο χριστουγεννιάτικο τραπέζι είναι αυτό που σε κάνει να θες να καθίσεις, όχι μόνο να το φωτογραφίσεις.